Οἰκειουμένη τὰ βαρβαρικὰ

Ἡ προκλασικὴ ἐποχὴ ἦταν περίοδος ζωντανῶν ἀνακατατάξεων στὸν Ἑλληνισμό, μὲ τὶς ἀποικίες τους σὲ ὁλόκληρη τὴν Μεσόγειο• ἐξαπλώθηκε ἀλλὰ καὶ ἀναζητοῦσε τοὺς τρόπους ὀργανώσεως τῆς κοινωνίας, πρὶν καταλήξει στὴν ἄμεσο δημοκρατία. «Ἐν δὲ τοῖς τότε χρόνοις, καθ’ Ἡσίοδον, ’’ἔργον οὐδὲν ἦν ὄνειδος’’»• τὰ χρόνια ἐκεῖνα, κατὰ τὸν Ἡσίοδο, ’’καμιὰ δουλειὰ δὲν ἦταν ντροπή’’. «Οὐδὲ τέχνη διαφορὰν ἔφερεν»• οὔτε κανένα ἐπάγγελμα ἔδινε κάποια διαφορά. «Ἐμπορία δὲ καὶ δόξαν εἶχεν οἰκειουμένη τὰ βαρβαρικά»• τὸ ἐμπόριο ἦταν σὲ μεγάλη ὑπόληψη γιατὶ ἔφερε τὰ προϊόντα ἀπ’ τὰ βαρβαρικὰ φύλα. «Καὶ προξενοῦσα φιλίας βασιλέων καὶ πραγμάτων ἐμπείρους ποιοῦσα πολλῶν»• καὶ προξενοῦσε φιλίες μὲ βασιλεῖς κι ἐπέτρεπε στοὺς ἀνθρώπους ἀποκτῆσαι πεῖρα γιὰ πολλὰ πράγματα. «Ἔνιοι δὲ καὶ πόλεων οἰκισταὶ γεγόνασι μεγάλων»• μερικοὶ δὲ ἔγιναν καὶ οἰκιστὲς μεγάλων πόλεων. Τὸ ἐμπόριο τῶν Ἑλλήνων μὲ τοὺς ξένους ἦταν άνταλλαγὴ προϊόντων, χωρὶς προεκτάσεις στὴν ἐκμετάλλευσή τους.