Κρυφὸ σχολειὸ καὶ Ἀρβελὲρ

Ἡ γνωστὴ βυζαντινιολόγος καὶ πρώην πρύτανις τῆς Σορβόνης ἀπάντησε στὴν βουλευτὴ τῆς ΔΗΜΑΡ γιὰ τὰ ἱστορικά της, λέγοντας ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ ἱστορία κι ἄλλο ἡ ἰδεολογία• ἔχει δίκαιο, ἀλλὰ πρόσθεσε, ὅτι ἱστορικὰ δὲν ἀποδεικνύεται τὸ κρυφὸ σχολειό. Προσαρμόζεται στὴν ἀριστερή της ἰδεολογία, ὅπως τὴν ἔχει ὑπηρετήσει• τὸ κρυφὸ σχολειὸ δὲν ἦταν θεσμός, οὔτε ἔγινε μὲ κανονιστικὲς πράξεις. Ἦταν πρακτικὴ τῶν Ἑλληνοπαίδων στὰ μαῦρα χρόνια τῆς τουρκοκρατίας κι ἴσως καὶ τῆς φραγκοκρατίας• Κωνσταντῖνος Σάθας, Ἀθανάσιος Χριστόπουλος, Κωνσταντῖνος Κούμας, Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων, Σπυρίδων Τρικούπης, Γεώργιος Φίνλεϋ τὴν περιγράφουν σαφέστατα. Ἡ ἱστορία δὲν ἀρχίζει μὲ τοὺς ἀριστερούς, ἔχει μακρὰ προϊστορία καὶ γι’ αὐτὸ τοὺς περιφρονεῖ βαθύτατα.