Ἀλλότρια μνήματα βαδίζειν

Ἡ ἀναθεώρηση τῶν ταφικῶν ἠθῶν ἦταν κύριο μέλημα τῆς νομοθεσίας τοῦ Σόλωνος, καθὼς ἐνδιαφερόταν γιὰ ἀπαλλαγὴ τῶν Ἀθηναίων ἀπ’ τὰ βαρβαρικὰ ἔθιμα∙ ἦταν μεγάλη ἡ καμπὴ στὴν ἱστορία τοῦ πολιτισμοῦ ὁ ἐξανθρωπισμὸς τῆς καθημερινῆς συμπεριφορᾶς. Ἀπαγόρευσε στὶς γυναῖκες, «οὐδ’ ἐπ’ ἀλλότρια μνήματα βαδίζειν χωρὶς ἐκκομιδῆς»∙ καὶ νὰ πλησιάζουν σὲ ξένα μνήματα ἐκτὸς ἀπὸ τὴν στιγμὴ τῆς ταφῆς. «Ὧν τὰ πλεῖστα καὶ τοῖς ἡμετέροις νόμοις ἀπογόρευται»∙ ἂν καὶ τὰ περισσότερα ἐφαρμόζονται καὶ μὲ τοὺς δικούς τους νόμους. «Πρόσκειται δὲ τοῖς ἡμετέροις ζημιοῦσθαι τοὺς τὰ τοιαῦτα ποιοῦντας ὑπὸ τῶν γυναικονόμων»∙ ἡ δική μας νομοθεσία προσθέτει ὅτι τιμωροῦνται ἀπ’ τοὺς γυναικονόμους ὅσοι κάνουν τέτοια πράγματα. «Ὡς ἀνάνδροις καὶ γυναικώδεσι τοῖς περὶ τὰ πένθη πάθεσι καὶ ἁμαρτήμασιν ἐνεχομένοις»∙ ὡς ἄνανδρα καὶ γυναικόπρεπα πάθη καὶ ἁμαρτήματα ὅσων ἐμπλέκονται σὲ τέτοια, ὅπως εἶναι τὰ πένθη. Ἐπιβίωσαν οἱ μεταρρυθμίσεις καὶ τῆς τυραννίας τοῦ Πεισιστράτου.