Καὶ ἀπαραιτήτως κολλάζειν

Ὁ Σόλων ἦταν αὐστηρὸς στὸ οἰκογενειακὸ δίκαιο, στὴν προσπάθειά του ἀναμορφῶσαι τὶς σχέσεις τῆς ἀθηναϊκῆς κοινωνίας∙ ἐπέβαλε εἴκοσι δραχμὲς πρόστιμο σὲ ὅποιον ἐξέδιδε γυναῖκες, ἐκτὸς ἀπὸ ὅσες πουλιῶνταν καὶ τὶς ἑταῖρες, «αὗται γὰρ ἐμφανῶς φοιτῶσι πρὸς τοὺς διδόντας»∙ γιατὶ αὐτὲς φανερὰ πηγαίνουν μὲ ὅποιον τὶς πληρώσει. «Ἔτι οὔτε θυγατέρας πωλεῖν οὔτ’ ἀδελφὰς δίδωσι»∙ ἐπὶ πλέον οὔτε τὶς θυγατέρες νὰ πουλάει κανεὶς οὔτε τὶς ἀδελφές του. «Πλὴν ἂν μὴ λάβῃ παρθένον ἀνδρὶ συγγεγενημένην»∙ ἐκτὸς κι ἂν πιάσει κανεὶς παρθένο μαζὶ μὲ ἄνδρα. «Τὸ δ’ αὐτὸ πρᾶγμα ποτὲ μὲν πικρῶς καὶ ἀπαραιτήτως κολάζειν»∙ τὸ αὐτὸ δὲ σφάλμα ἄλλοτε μὲν αὐστηρὰ καὶ ἀνελέητα τιμωρεῖ. «Ποτὲ δ’ εὐκόλως καὶ παίζοντα, πρόστιμον ζημίαν τὴν τυχοῦσαν ὁρίζοντα, ἄλογόν ἐστι»∙ κι ἄλλοτε εὔκολα παίζοντας, ὁρίζει τὸ πρόστιμο τυχαῖα , παράλογο εἶναι. Ἦταν τὰ πρῶτα βήματα συστημαστικῆς ὀργανώσεως τῶν οἰκογενειακῶν σχέσεων, ὁπότε δικαιολογοῦνται κάποιες ὑπερβολές.