Τὰ σκληρὰ καὶ ἀπαίδευτα

Οἱ ἑλληνικὲς πόλεις ποὺ ἵδρυσε ὁ Ἀλέξανδρος στὰ βάθη τῆς Ἀσίας διατηρήθηκαν ὡς ἰσχυρὰ πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ κέντρα ἐπὶ τέσσερες καὶ πλέον αἰῶνες∙ οἱ λαοί τους ἐκπολιτίσθηκαν καὶ διατήρησαν τοὺς νόμους καὶ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμὸ καὶ μετὰ τὴν κατάλυση τῶν ἑλληνιστικῶν βασιλείων, καί, «αἷς ἐμπολισθείσαις ἐσβέσθη τὸ ἄγριον καὶ μετέβαλε τὸ χεῖρον ὑπὸ τοῦ κρείττονος ἐθιζόμενον»∙ οἱ ὁποῖες μὲ τὴν ἐξημέρωσή τους ἀπέβαλαν τὰ ἄγρια στοιχεῖα καὶ ἄλλαξαν τὶς κακὲς συνήθειες μὲ τὶς καλές. «Εἰ τοίνυν μέγιστον μὲν οἱ φιλόσοφοι φρονοῦσιν ἐπὶ τῷ τὰ σκληρὰ καὶ ἀπαίδευτα τῶν ἠθῶν ἐξημεροῦν καὶ μεθαρμόζειν»∙ ἐὰν λοιπὸν οἱ φιλόσοφοι θεωροῦν μέγιστο πρᾶγμα τὴν προσαρμογὴ τῶν ἄγριων καὶ ἀπαιδεύτων ἠθῶν στὰ ἤμερα. «Μύρια δὲ φαίνεται γένη καὶ φύσεις θηριώδεις μεταβαλὼν Ἀλέξανδρος»∙ μύρια γένη ἀνθρώπων καὶ θηριώδεις φύσεις ἄλλαξε ὁ Ἀλέξανδρος. «Εἰκότως ἂν φιλοσοφώτατος νομίζοιτο»∙ θὰ θεωροῦταν ἔτσι ἀναλόγως ὡς φιλοσοφώτατος.