Καταστροφὲς τῶν τυμβωρύχων

Τελικὰ τὶς περισσότερες καταστροφὲς στὸν λόφο Καστὰ τὶς ἔκαναν οἱ τυμβωρύχοι σὲ διάφορες ἐποχές∙ ἡ ἐκπληκτικῆς ὀμορφιᾶς καὶ τελειότητος κεφαλὴ τῆς Σφιγγὸς μεταφέρθηκε μᾶλλον τόσα μέτρα, γιὰ νὰ χρησιμοποιηθεῖ ὡς βάση μοχλοῦ, γιὰ τὴν διάνοιξη τῶν μαρμάρων τοῦ δαπέδου τοῦ τετάρτου θαλάμου. Ἡ ὀμορφιά της ἀνταγωνίζεται ἐκείνην τῶν προσώπων τοῦ ψηφιδωτοῦ, τῆς Περσεφόνης κυρίως, καὶ φαίνεται ὅτι ἔγινε ἀπὸ πολὺ μεγάλο καλλιτέχνη τοῦ τετάρτου αἰῶνος∙ ἡ ἀποκατάστασή της –καὶ ἡ εὕρεση καὶ τῆς ἄλλης κεφαλῆς, ἂν εἴμαστε τυχεροί-, ὅπως καὶ ἡ πλήρης ἀποκατάσταση τοῦ ψηφιδωτοῦ, μαζὶ μὲ τὶς Καρυάτιδες, προσφέρουν ἕνα μουσεῖο μοναδικῆς αἰσθητικῆς. Οἱ Μακεδόνες βασιλεῖς ἢ στρατηγοὶ μᾶς ἀφήνουν τὴν πλούσια καὶ ἀνεκτίμητη κληρονομιά τους.