Πᾶσαν ἤπειρον ἐξημερῶσαι

Τοὺς πιθανοὺς διαλογισμοὺς τοῦ Ἀλεξάνδρου, σὲ σύγκριση μὲ τὸν Διογένη, καταγράφει ὁ Πλούταρχος∙ ἀξιολογεῖ τὴν σημασία τῆς διαδόσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. «Τουτέστιν, ‘’εἰ μὴ τὰ βαρβαρικὰ τοῖς Ἑλληνικοῖς κεράσαι καὶ διενοούμην καὶ πᾶσαν ἤπειρον ἐπιὼν ἐξημερῶσαι»∙ δηλαδή, ‘’ἐὰν δὲν ἀναμίξω στὶς βαρβαρικὲς συνήθειες τὶς Ἑλληνικὲς καὶ δὲν διενοούμην ὁλόκληρη τὴν ἤπειρο κατακτώντας της ἐξημερῶσαι αὐτήν. «Καὶ πέρατα γῆς ἀνερευνῶν καὶ θαλάττης ὠκεανῷ προσερεῖσαι Μακεδονίαν»∙ καὶ διερευνῆσαι τὰ πέρατα τῆς γῆς καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὸν ὠκεανὸ νὰ συνορεύσουν μὲ τὴν Μακεδονία. «Καὶ τὴν Ἑλλάδα σπεῖραι καὶ καταχέασθαι γένους παντὸς εὐδικίαν καὶ εἰρήνην»∙ καὶ τὸ Ἑλληνικὸ πνεῦμα νὰ διαδώσω καὶ νὰ τὸ ἐμπεδώσω σὲ κάθε γένος τὴν δικαιοσύνη καὶ τὴν εἰρήνη. «Οὐκ ἂν ἐν ἀπράκτῳ τρυφῶν ἐξουσίᾳ καθήμην, ἀλλ’ ἐζήλουν ἂν τὴν Διογένους εὐτέλειαν»∙ δὲν θὰ ἔμεινα ἄπρακτος ἀπολαμβάνων τὴν ἐξουσία, ἀλλὰ θὰ ζήλευα τὴν ταπεινότητα τοῦ Διογένους.