Εἴ τινες τῶν πολεμησάντων

Ὁ Ἰσοκράτης ἀναγνωρίζει στὸν «Πανηγυρικόν» του ὅτι κακῶς οἱ Ἀθηναῖοι ἔχουν διαπράξει ἀπάθρωπα ἐγκλήματα κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἀθηναϊκῆς συμμαχίας, ὅπως μὲ τὴν σφαγὴ τῶν Μηλίων καὶ τῶν Σκιωνίων∙ ἔχουν καταλογισθεῖ στὴν ἄμεσο ἀθηναϊκὴ δημοκρατία, ὡς οἱ μελανὲς σελίδες της, καὶ ὁπωσδήποτε ἐπηρέασαν τὴν ἑλληνικὴ καὶ παγκόσμια ἱστορία, ὡς παραδείγματα ὁλοκληρωτικῆς νοοτροοπίας. «Ἐγὼ δ’ ἡγοῦμαι πρῶτον μὲν οὐδὲν εἶναι τοῦτο σημεῖον ὡς κακῶς ἤρχομεν»∙ ἐγὼ λοιπὸν πιστεύω πρῶτον ὅτι δὲν ἀποτελοῦν κριτήριο ὅτι κακῶς ἀσκήσαμε τὴν ἐξουσία. «Εἴ τινες τῶν πολεμησάντων ἡμῖν σφόδρα φαίνονται κολασθέντες»∙ ἐὰν κάποιοι ἀπὸ ὅσους μᾶς πολέμησαν φαίνεται ὅτι ὑπερβολικὰ τιμωρήθηκαν. «Ἀλλὰ πολὺ τόδε μεῖζον τεκμήριον ὡς καλῶς διῳκοῦμεν τὰ τῶν συμμάχων»∙ ἀλλὰ πολὺ καλύτερα μεγαλύτερο τεκμήριο ὅτι καλῶς διοικήσαμε τὶς ὑποθέσεις τῶν συμμάχων. Ἐννοεῖ φυσικὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ἑλληνικῶν πόλεων καὶ τῶν νήσων ἀπ’ τὸν περσικὸ ζυγό, ἐγγυήθηκαν τὴν εὐημερία ὅλων.