Ὁ Ταχὶπ Ἐρντογὰν ἐμφανίζεται προκλητικότατος πρὸς τὴν Εὐρώπη καὶ τὸν Ἑλληνισμὸ περισσότερο, ὥστε οἱ διπλωματικοὶ κύκλοι νὰ μὴν ἀποκλείουν τὴν δημιουργία κάποιων ἐπεισοδίων στὸ Αἰγαῖο∙ οἱ πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι δὲν κερδίζει εὔκολα τὸ δημοψήφισμα, διότι ἀντιτίθενται, τὸ κεμαλικὸ κράτος, ἢ ὅ,τι ἔχει ἀπομείνει ἀπὸ αὐτό, ἡ δυναμικὴ ἐπιχειρηματικὴ τάξη, ἡ ὁποία ἔδωσε τὴν ἁλματώδη οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη στὴν χώρα τὴν προηγούμενη δεκαετία καὶ τώρα ἀντιμετωπίζει σοβαρὴ κρίση, ἀλλὰ καὶ οἱ Κοῦρδοι μὲ τοὺς ὁποίους βρίσκεται σὲ αἱματηρὸ ἐμφύλιο πόλεμο. Στὴν Συρία θεωρεῖται χαμένος, διότι οἱ Ἀμερικανοί, μὲ τὴν ἀνοχὴ τῶν Ρώσων, ὑποστηρίζουν τὴν σύσταση αὐτονόμου κουρδικοῦ κράτους, ὁπότε δημιουργεῖται ἑστία τροφοδοτήσεως τοῦ κινήματος τῶν ὁμοφύλων τους στὴν Τουρκία∙ οἱ σχέσεις μὲ τὴν Μόσχα ἀπεκαταστάθησαν, ἀλλὰ ὄχι σὲ πλήρη ὁμαλότητα. Τὸ Κρεμλίνο διατηρεῖ τὶς ἐπιφυλάξεις του καὶ θυμᾶται τὴν ἐνίσχυση τῶν Ἰσλαμιστῶν τοῦ Καυκάσου ἀπὸ κέντρα ἐντὸς τοῦ τουρκικοῦ ἐδάφους.