Ἡ ἐνασχόληση τῶν Ἑλλήνων τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου μὲ τὰ ἐσωτερικά τους προβλήματα καὶ τοὺς ἐμφυλίους πολέμους τους δὲν τοὺς ἐπέτρεψε τὴν οὐσιαστικὴ μελέτη τῆς καταστάσεως τῆς περσικῆς αὐτοκρατορίας∙ ἀπ’ τὸν ἕκτο αἰῶνα ἀκόμη ἀντιμετώπιζε προβλήματα ἀποσχίσεως σὲ πολλὲς ἐπαρχίες καὶ περισσότερο στὶς δυτικὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, μὲ ἑλληνικὸ πληθυσμό, τοὺς ὁποίους ἀδυνατοῦσε ἐλέγχειν πλήρως. «Δέδεικται γάρ, ὅταν τις πολεμῇ πρὸς ἀνθρώπους ἐκ πολλῶν τόπων συλλεγομένους»∙ διότι ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι, ὅταν κάποιος πολεμάει μὲ ἀνθρώπους συμμαχοῦντας ἀπὸ πολλοὺς τόπους. «Ὅτι δεῖ μὴ περιμένειν ἕως ἂν ἐπιστῶσιν, ἀλλ’ ἔτι διεσπαρμένοις αὐτοῖς ἐπιχειρεῖν»∙ ὅτι δὲν πρέπει περιμένειν ἕως ὅτου ἀποκτήσουν συναίσθηση τῆς ἑνιαίας ἀποστολῆς τους, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἐπιτεθεῖ ἐνῶ εἶναι ἀκόμη διασπασμένοι στὶς ἐθνότητές τους. Τὶς δυσκολίες τοῦ συντονισμοῦ τοῦ περσικοῦ στρατοῦ ἐπισημαίνει ὁ Ἰσοκράτης∙ ὁ Ἀλέξανδρος στὴν ἑπόμενη γενιὰ τῶν Ἑλλήνων ἀξιοποίησε πλήρως τὶς παρόμοιες συμβουλὲς τοῦ Ἀριστοτέλους.