Ἐπὶ τοῖς ἀλλήλων κακοῖς

Τὰ δεινὰ τῆς Ἑλλάδος, μὲ τοὺς ἐμφυλίους πολέμους της καὶ τὸν ἀλληλοσπαραγμὸ τῶν παιδιῶν της τὴν εἶχαν ὁδηγήσει σὲ κατάσταση παρακμῆς μετὰ τὸν Πελοποννησιακὸ πόλεμο∙ ὁ μέγας βασιλεὺς ἐπέβαλε τὴν ἐξουσία του στὴν Μικρὰ Ἀσία, μὲ Ἕλληνες μισθοφόρους περισσότερο, ἀλλὰ καὶ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο μὲ τὴν Ἀνταλκίδειο εἰρήνη. «Ἀλλὰ καὶ μᾶλλον χαίρουσιν ἐπὶ τοῖς ἀλλήλων κακοῖς ἢ τοῖς αὑτῶν ἰδίοις ἀγαθοῖς»∙ ἀλλὰ καὶ μᾶλλον χαίρονται οἱ Πέρσες γιὰ τὰ μεταξύ μας δεινά, παρὰ γιὰ τὰ δικά τους προτερήματα. «Ἴσως δ’ ἂν καὶ τῆς ἐμῆς εὐηθείας πολλοὶ καταγελάσειαν»∙ ἴσως μάλιστα καὶ τὴν δική μου αἰσιοδοξία πολλοὶ θὰ εἰρωνευθοῦν. «Εἰ δυστυχίας ἀνδρῶν ὀδυροίμην ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς»∙ ἐὰν ὀδύρομαι γιὰ τὴν δυστυχία τῶν ἀνδρῶν μας σὲ αὐτοὺς ἐδῶ τοὺς καιρούς. Ἀναγνωρίζει δηλαδὴ ὁ Ἰσοκράτης ὅτι ἐπικρατοῦσε γενικὴ ἀπαισιοδοξία στὸν Ἑλληνισμὸ καὶ ἐλάχιστοι μόνο πίστευαν ὅτι ὑπῆρχε κάποια διέξοδος.