Αὐτοί τ’ ἀπαλλαγήσονται

Σὲ ὅσους ἔχουν ἐξοργισθεῖ, μὲ τὴν κατάπτωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ, κάτω ἀπ’ τὴν σπαρτιατικὴ ἡγεμονία καὶ τὴν κηδεμονία τοῦ μεγάλου βασιλέως, καὶ ἔχουν πεισθεῖ, γιὰ τὴν ἀνάγκη ἑνώσεώς του, ὥστε νὰ καταλύσουν τὴν περσικὴ αὐτοκρατορτία, ἀπευθύνει τὶς τελευταῖες παραινέσεις του ὁ Ἰσοκράτης∙ εἶχε ἀναγνωρισθεῖ σὰν τὴν κοινὴ συνείδηση τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ ἡ ἀποδέσμευσή τους ἀπ’ τὴν ἀπραγμοσύνη τοὺς ἦταν πολὺ δύσκολη. «Οὐδὲ τοιαῦτα λέγειν ἐξ ὧν ὁ βίος μηδὲν ἐπιδώσει τῶν πεισθέντων»∙ οὐδὲ λέγειν αὐτά, τὴν ἐπιδίωξη τῆς εὐγενοῦς ἁμίλλης, σὲ ὅσους δὲν ἀλλάξει ὁ τρόπος τῆς ζωῆς τους. «Ἀλλ’ ὧν ἐπιτελεσθέντων αὐτοί τ’ ἀπαλλαγήσονται τῆς παρούσης ἀπορίας καὶ τοῖς ἄλλοις μεγάλων ἀγαθῶν αἴτιοι δόξουσιν εἶναι»∙ ἀλλὰ πρὸς ὅσους ἀποδεχθοῦν τὸ ἔργο καὶ ἀπαλλαγοῦν ἀπ’ τὴν ἀπράγμονα νοοτροπία, τότε αὐτοὶ θὰ εἶναι οἱ αἴτιοι γιὰ τὰ μεγάλα ἀγαθὰ πρὸς ὅλους τοὺς ἄλλους. Ἦρθαν οἱ Μακεδόνες καὶ ἄλλαξαν ὅλα.