Οἱ ἀναταράξεις στὴν κοινὴ γνώμη εἶναι ἔντονες καὶ πηγαῖες, μετὰ τὴν ἐπίσκεψη τοῦ Ναπολεοντίσκου στὴν Τουρκία∙ ἡ σιωπὴ στὸ θέμα τῆς μειονότητος τῆς Θράκης καὶ στὶς διεκδικήσεις στὸ Αἰγαῖο συμπληρώθηκε, μὲ τὴν παγερὴ μέχρι οὐδέτερη στάση του στὴν Ἁγία Σοφία. Ὁ ἑλληνικὸς λαὸς θεωρεῖ τὸ μοναδικὸ ἀριστούργημα, ἀνεξαρτήτως τοῦ βαθμοῦ τῆς θρησκευτικῆς του πίστεως, ὡς τὸ δεύτερο ἱερὸ μνημεῖο μετὰ τὴν Ἀκρόπολη στὰ τέσσερες τουλάχιστον χιλιάδες χρόνια ἱστορίας του∙ ἡ μεσαιωνικὴ περίοδος, τὸ Βυζάντιο, δὲν εἶναι κάτι ἀόριστο, δευτερεύον στὴν συνείδησή του, ἀλλὰ ἡ ἴδια ἡ μετάπλαση τῆς ψυχῆς του, ἀπ’ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ γραμματεία καὶ πολιτεία, μὲ τὴν ἄμεση δημοκρατία, στὸν μεσαιωνικὸ καταυγασμὸ καὶ ἀπόρθητο φρούριο τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ ἀπέναντι στὶς βαρβαρικὲς ἐπιδρομὲς καὶ στὴν ἰσλαμικὴ ἰσοπέδωση. Ὁ ἱερὸς ναός, μὲ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ ἐξαΰλωσή του καθαγιάζει τοὺς ἐπισκέπτες του. Ὅποιος δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεται ἀποβάλλεται ἀπ’ τὸν Ἑλληνισμό…