Ὁ ἐγκλωβισμὸς τῆς Εὐρώπης στὸ ΝΑΤΟ ὁλοκληρώνεται, μὲ τὴν ἔνταξη στὴν συμμαχία τῆς Φιλανδίας καὶ τῆς Σουηδίας, ἐνῶ συμπληρώνεται, μὲ τὴν προσπάθεια διακοπῆς κάθε οἰκονομικῆς συναλλαγῆς μὲ τὴν Ρωσία· ἐπιβάλλεται δηλαδή, καθεστὼς χειρότερο κι ἀπ’ τὸ μεταπολεμικὸ σιδηροῦν παραπέτασμα, ὅταν κάποιες οἰκονομικὲς συναλλαγὲς ἐπιτρέπονταν. Ἔχουμε, τὸν ἀπόλυτο διχασμὸ τοῦ δυτικοῦ ἀπ’ τὸν ἀνατολικὸ κόσμο καὶ ἀντιγραφὴ τῆς διαιρέσεως τῆς Εὐρώπης, μετὰ τὴν ὀθωμανικὴ κατάκτηση καὶ τὴν ἄλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως· τότε ὅμως ἡ Δύση ὡς φήμη γνώριζε τὴν Ἀνατολὴ κι ἄρχισε τὶς μεγάλες ἀνακαλύψεις. Ἀλλὰ σήμερα αὐτὴ εἶναι παροῦσα καὶ πρωταγωνιστής, οἰκονομικὰ καὶ πολιτικά, βοηθώντας οὐσιαστικὰ τὴν Μόσχα· οἱ διεθνεῖς ὅμως συνήθειες καὶ νοοτροπίες καθιερώνονται σταδιακά, μὲ τὴν κάλυψη τῶν ἀναγκῶν ἀπὸ ἄλλες πηγές. Ἀφοῦ δὲν χρεωκοπεῖ ἡ Ρωσία, τότε στρέφει τὴν οἰκονομία της καὶ τὸν πλοῦτο της στὶς νέες συνεργασίες. Καλύπτεται ἡ Εὐρώπη ἀπ’ τὶς ἀμερικανικὲς πηγές;