Ὁ βαθμὸς ἐξαρτήσεως ἀπ’ τὰ θρησκευτικὰ καὶ ἰδεολογικὰ δεσμὰ καθορίζει τὶς δυνατότητες ἐλευθέρας σκέψεως τοῦ ἀτόμου· οἱ μονοθεϊστικὲς θρησκεῖες καὶ οἱ ὁλοκληρωτικὲς ἰδεολογίες, μὲ ἐπιτακτικὸ καὶ ἀπόλυτο λόγο, δὲν ἀφήνουν περιθώρια ἐπιλογῆς τῶν πιστῶν τους, πέραν τῆς πλήρους ὑποταγῆς τους στὶς ἐπιταγές τους· οἱ ἀνθρωπομορφικὲς θρησκεῖες, ἰσοτίμων ἢ ἀνεξαρτήτων σχέσεων τῶν ἀνθρώπων τους πρὸς τοὺς θεούς τους, ἐπιτρέπουν καὶ εὐνοοῦν τὶς ἀναζητήσεις τῆς διανοίας καὶ τὴν ἐλεύθερη πολιτικὴ πρακτική. Ἡ ἐπανάσταση ἔσπασε τὰ δεσμὰ τῶν δυτικῶν ἰδεολογικῶν ἐξαρτήσεων, ἀντλώντας ἀπ’ τὴν ἀέναο πηγὴ τῆς ἑλληνικῆς ἐμμελείας· οἱ φραγκολάγνοι ἀριστεροακροδέξιοι τῆς ἐποχῆς μας ἀδυνατοῦν νὰ συλλάβουν αὐτὴν τὴν διάσταση, ἐπειδὴ ἔχουν καταστεῖ φύσει δοῦλοι τῶν ἰδεολογικῶν τους ἐπιλογῶν…