Ὁ ἑνωτικὸς βηματισμὸς τῆς Εὐρώπης ἔχει ἀρχίσει, μὲ ἀνταπόκριση τῶν λαῶν της σὲ βαθμὸ πρωτοφανῆ στὴν ἑβδομηντάχρονη ἱστορία της∙ παρὰ τὴν καθυστέρηση στὸν σχηματισμὸ τῆς γερμανικῆς κυβερνήσεως, πολὺ μικρότερο ἀπ’ τὶς προηγούμενες περιπτώσεις ὅμως, ἡ χάραξη τῆς ἑνιαίας πολιτικῆς στὰ κρίσιμα θέματα παρουσιάζει ἀξιέπαινη ταχύτητα. Πάντως, ἤδη ἡ συμφωνία τῶν τριῶν κομμάτων, Σοσιαλδημικρατῶν, Πρασίνων, Φιλελευθέρων, εἶναι γεγονὸς καὶ ἡ κατανομὴ τῶν ὑπουργείων ἀναμένεται σύντομα∙ τρεῖς τομεῖς εἶναι πιὸ κρίσιμοι: πρῶτος, ἡ ἑνιαία ἐνεργειακὴ πολιτική, μὲ αἰχμὴ τὴν προμήθεια φυσικοῦ ἀερίου καὶ τὴν λειτουργία τοῦ Nordstream2, οἱ ὁποῖοι εἶχαν καθυστερήσει, λόγῳ ἀτλαντικῶν πιέσεων∙ δεύτερος, ἡ ἔμφαση στὴν διατήρηση τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ ΔΝΤ, ὅπως φάνηκε μὲ τὴν ὑπόθεση τῆς προέδρου του∙ τρίτος, ἡ στήριξη τῆς ἑλληνογαλλικῆς συμμαχίας, γιὰ τὴν σύσταση ἀνεξαρτήτου ἀμυντικῆς ἑνώσεως. Δὲν ἔχουν ξαναγίνει παρόμοια βήματα στὴν πολιτικὴ ὀργάνωση τῆς ἠπείρου. Ἡ χειραφέτηση τῶν λαῶν ἔπαιξε ρόλο.