Ἡ Εὐρώπη συνηθίζει, κι ἴσως αἰσθάνεται καλύτερα, χωρὶς τὴν ἄμεσο συμμετοχὴ τῆς Βρεταννίας στὶς ὑποθέσεις της∙ ἡ ἑνιαία ἐξωτερικὴ καὶ ἀμυντικὴ πολιτική της θὰ ἦταν ἀδιανόητη ἐκτὸς ΝΑΤΟ, ἂν δὲν εἶχε προηγηθεῖ τὸ Brexit πρὸ τριετίας, πιστεύουν ὅλοι σχεδὸν στὴν γηραιὰ ἤπειρο. Τώρα κάποια ἰσορροπία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως καὶ τῆς ἀτλαντικῆς συμμαχίας, ἂν καὶ Λονδίνο καὶ Οὐάσιγκτον δὲν βλέπουν μὲ καλὸ μάτι τὴν αὐτονομία τῶν Εὐρωπαίων στὴν διεθνῆ σκηνή∙ ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι γεγονός, ὅσο κι ἂν ὁ Μπόρις Τζόνσον ἐνδιαφέρεται ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο, γιὰ τὴν παραμονή του στὴν ἐξουσία, πολλοὶ σοβαροὶ παράγοντες διερωτῶνται τὸ ποῦ θὰ ὁδηγήσει αὐτό; Γιὰ πρώτη φορὰ μετὰ τὸ Βατερλὼ ἡ Ἀγγλία, ὄχι μόνο ἀπομονώνεται ἀπ’ τὴν γηραιὰ ἤπειρο, ἀλλὰ καὶ οἱ Εὐρωπαῖοι συνηθίζουν πλέον χωρὶς τὴν παρουσία της∙ τὸ ἐρώτημα εἶναι ἕνα, ἔχει ἐναλλακτικὲς λύσεις πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπιβιώσεώς της;