Ἡ ταλάντευση τῶν Εὐρωπαίων, ὡς πρὸς τὴν πολιτική τους πορεία, ἀπέναντι στὸν οὐκρανικὸ πόλεμο, ὀφείλεται περισσότερο σὲ ἰδεολογικοὺς λόγους καὶ λιγώτερο στὴν ἀξιολόγηση τῶν πραγματικῶν γεγονότων· τὸ ἐπαναλαμβάνουμε, ἡ ρωσικὴ εἰσβολὴ εἶναι ἀσυζητητὶ καταδικαστέα, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφορμή, τὰ αἴτια εἶναι ἄλλα, ἡ ἀδηφάγος ἐπέκταση τοῦ ΝΑΤΟ πρὸς Ἀνατολὰς καὶ ὁ ἀσφυκτικὸς περιορισμὸς τῆς Ρωσίας, παρὰ τὶς περὶ ἀντιθέτου ὑποσχέσεις του πρὸ τριακονταετίας. Ἡ Εὐρώπη ακολούθησε πιστὰ τὴν Ἀμερικὴ καὶ μερικοὶ ἡγέτες της ὑπερακόντισαν, ὅπως ἡ Οὔρσουλα φὸν Ντερλάιεν, μᾶλλον ἀγνοώντας τὸν Θουκυδίδη, ἀλλὰ καὶ τὶς εἰσηγήσεις τῶν μεγάλων πολυεθνικῶν ἑταιρειῶν· ἤδη, χαμηλώνουν οἱ τόνοι, καθὼς στὴν Γερμανία τουλάχιστον, ὑψώνονται οἱ φωνές, γιὰ γρήγορο τερματισμὸ τοῦ πολέμου καὶ ἀποκατάσταση τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὴν Μόσχα. Οἱ ἔγκυροι κύκλοι ἐπιμένουν, ὅτι εἶναι ἀδύνατη ἡ νέα διαίρεση τῆς Εὐρώπης, χειρότερης κι ἀπὸ ἐκείνης τῆς περιόδου τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος.