Ὁ Πλούταρχος διερωτᾶται ἂν ὁ Ἀλέξανδρος χάρις στὴν τύχη του ἐπέτυχε τὶς κατακτήσεις του ἢ στὴν τόλμη του καὶ στὴν γενναιότητά του∙ ἀπασχολοῦσε καὶ ἀπασχολεῖ ἀκόμη τοὺς ἱστορικοὺς καὶ τοὺς φιλοσόφους τὸ φαινόμενο τοῦ νεαροῦ βασιλέως τῆς Μακεδονίας. Ἡ ἀναφορὰ στὴν ἀπάντηση τοῦ Ἀχιλλέως στὸν Ὀδυσσέα κατὰ τὰς λιτὰς εἶναι χαρακτηριστική: «πολλὰς μὲν ἀύπνους νύκτας ἴαυεν/»∙ πολλὲς νύκτες περνοῦσε ξαγρυπνώντας, (ἴαυον, πρῶτον πρόσωπο, χρησιμοποιεῖ ὁ Ὅμηρος). «Ἤματα δ’ αἱματόεντα διέπρησσεν πολεμίζων»∙ καὶ μέρες μὲς στὰ αἵματα βουτοῦσε καὶ στοὺς φόνους». «Πρὸς ἀμάχους δυνάμεις καὶ ἄπειρα φῦλα καὶ ποταμοὺς ἀπεράτους καὶ πέτρας ἀτοξεύτους»∙ πρὸς ἀκαταμάχητες δυνάμεις καὶ ἐναντίον ἀπείρων φυλῶν καὶ ὀρέων ἀπροσβάτων. «Εὐβουλίᾳ καὶ ἀνδρείᾳ καὶ καρτερίᾳ καὶ σωφροσύνῃ παραπεμπόμενος»∙ μὲ καλὴ θεληση καὶ ἀνδρεία καὶ καρτερία καὶ σωφροσύνη καθοδηγούμενος. Εἶχε πάντοτε στὸ προσκεφάλι του τὴν Ἰλιάδα ὁ Ἀλέξανδρος, τὴν ἀέναο μήτρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὴν μακρὰ πορεία του.