Ὁ θάνατος τοῦ Φιντὲλ Κάστρο σχολιάσθηκε ποικιλοτρόπως ἀπ’ τοὺς Κουβανοὺς καὶ τοὺς ἄλλους λαούς∙ μερικοὶ τὸν θρήνησαν ὡς ἥρωα καὶ ἐκφραστὴ μιᾶς ἄλλης ἐποχῆς, ἡ ὁποία ὅμως ποτὲ δὲν ἦλθε, παρὰ τὰ 57 χρόνια ἐξουσίας του∙ ἄλλοι τὸν χαρακτήρισαν ὡς ὠμὸ δικτάτορα, καὶ ποὺ παραδίδει τὴν χώρα του σὲ χειρότερη κατάσταση ἀπὸ ἐκείνη ποὺ τὴν παρέλαβε. Οἱ μεγαλύτεροι αἰσθάνονται τὴν διαφορά, ὅταν μάλιστα ἔχουν διαδηλώσει στοὺς δρόμους γιὰ τὸν Κουβανὸ ἡγέτη καὶ ἔχουν ὑποστεῖ τὶς συνέπειες∙ ἡ ἱστορία θὰ καταγράψει τὰ γεγονότα, ἀλλὰ οἱ προσωπικὲς μνῆμες ἀναδύονται. Ὁ Ναπολεοντίσκος θὰ μεταβεῖ στὴν Ἀβάνα, γιὰ τὴν ἐπιμνημόσυνη τελετή∙ ἐπιβεβαιώνει μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ τὴν ὁλοκληρωτική του νοοτροπία.