Ἡ περιγραφὴ τοῦ δουλικοῦ ἤθους τῶν Περσῶν, ἀπ’ τὸν Ἰσοκράτην εἰς τὸν «Πανηγυρικόν» του, ἀποβλέπει στὴν σύγκρισή του μὲ τὸ ἐλεύθερο τῶν Ἑλλήνων∙ ἡ διαφορὰ αὐτὴ προσδιόριζε καὶ τὴν διαφορετικὴ στάση τους στὸν πόλεμο, ὁ δουλικὸς χαρακτῆρας εἶναι πάντοτε δειλὸς καὶ ὁ ἐλεύθερος γενναῖος. «Πρὸς δὲ τὴν δουλείαν ἄμεινον τῶν παρ’ ἡμῖν οἰκετῶν πεπαιδευμένος»∙ πρὸς τὴν κατάσταση τῆς δουλείας εἶναι πολὺ καλύτερα ἐκπαιδευμένος ἀπ’ τοὺς δικούς μας ὑπηρέτες. «Οἱ δ’ ἐν ταῖς μεγίσταις δόξαις ὄντες αὐτῶν ὁμαλῶς μὲν οὐδὲν κοινῶς οὐδὲ πολιτικῶς οὐδεπώποτ’ ἐβίωσαν»∙ ὅσοι δὲ βρίσκονται σὲ ὑψηλὲς θέσεις αὐτοὶ σὲ κανονικὲς συνθῆκες οὔτε ἀπὸ καθημερινῆς συμπεριφορᾶς οὔτε ἀπὸ πολιτικῆς πλευρᾶς ἔχουν συνηθίσει σὲ πρακτικὴ ἐλευθερίας. Στὴν γνωστὴ παροιμία ἀναφέρεται ὁ φιλόσοφος, «ἕξις δευτέρα φύσις», οἱ καθημερινές τους συνήθειες διαμορφώνουν τὸ ἦθος τοῦ ἀνθρώπου∙ ὁ πολιτικὸς λόγος τῆς Ἀγορᾶς ἀπαιτεῖ καὶ προϋποθέτει τὸν ἐλεύθερο ἄνθρωπο.