Αὐτοὶ πλείω τῶν ἀναγκαίων

Τοὺς ἐμφυλίους πολέμους στὴν Ἐλλάδα μεταξὺ τῶν διαφόρων πόλεων θεωρεῖ ὡς τὸ χειρότερο κακὸ στὸν Ἑλληνισμὸ ὁ Ἰσοκράτης ποὺ ὁδηγοῦσαν στὴν ἀποφυγὴ τῆς ἐκστρατείας στὴν Ἀσία∙ ὁ μεγάλος φιλόσοφος καὶ γενναῖος πολίτης χαρακτηρίζει τὴν παράδοση τῶν Τρωικῶν, τὸν Ὅμηρο, καὶ τοὺς Μηδικοὺς πολέμους ὡς τοὺς σημαντικοὺς σταθμοὺς στὴν ἱστορία μας. «Ἱκανὸς γὰρ ὁ παρεληλυθώς, ἐν ᾧ τί τῶν δεινῶν οὐ γέγονεν;» εἶναι ἀρκετὸς ὁ διαρρεύσας ἀπ’ τοὺς Μηδικοὺς πολέμους χρόνος, κατὰ τὴν παρέλευσή του ποιὸ ἀπ’ τὰ δεινὰ δὲν ἔγινε; «Πολλῶν γὰρ τῶν κακῶν τῇ φύσει τῇ τῶν ἀνθρώπων αὐτοὶ πλείω τῶν ἀναγκαίων προσεξευρήκαμεν»∙ πολλὰ τὰ δεινὰ ἐκπηγάζουν ἀπ’ τὴν ἴδια τὴν φύση τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἐμεῖς πολὺ περισσότερα ἀπ’ τὰ ἀναγκαῖα βρήκαμε ἐπὶ πλέον. «Πολέμους καὶ στάσεις ἡμῖν αὐτοῖς ἐμποιήσαντες»∙ μὲ τοὺς πολέμους καὶ τὶς μεταξύ μας συγκρούσεις μεταξύ μας νὰ διεξάγουμε συνέχεια ἀπὸ τότε.