Ἐπικουρεῖν ἀναγκαζομένους

Οἱ συνέπειες τῶν ἐμφυλίων σπαραγμῶν καὶ τῶν συγκρούσεων μεταξὺ τῶν πόλεων ἦταν ἡ κύρια αἰτία τῆς ἀναβολῆς τῆς ἑλληνικῆς ἐκστρατείας κατὰ τῆς περσικῆς αὐτοκρατορίας∙ ὁ Ἰσοκράτης εἶναι σαφέστατος στὴν περιγραφὴ τῆς καταστάσεως στὴν Ἑλλάδα στὶς ἀρχὲς τοῦ τετάρτου αἰῶνος. «Ὥστε τοὺς μὲν ἐν ταῖς αὑτῶν ἀνόμως ἀπόλλυσθαι»∙ ὁπότε ἄλλοι μὲν Ἕλληνες ἀνόμως χάνονται στὶς ἐμφύλιες συρράξεις τους. «Τοὺς δ’ ἐπὶ ξένης μετὰ παίδων καὶ γυναικῶν ἀλᾶσθαι»∙ ἄλλοι δὲ σὲ ξένες χῶρες πλανῶνται μὲ τὰ παιδιά τους καὶ τὶς γυναῖκες τους. «Πολλοὺς δὲ δ’ ἔνδειαν τῶν καθ’ ἡμέραν ἐπικουρεῖν ἀναγκαζομένους ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν τοῖς φίλοις μαχομένους ἀποθνήσκειν»∙ πολλοὶ δὲ ἐπειδὴ δὲν διαθέτουν λόγῳ τῆς ἐνδείας τους οὔτε γιὰ τὶς καθημερινές τους ἀνάγκες ἀναγκάζονται μαζὶ μὲ τοὺς ἐχθροὺς ἐναντίον τῶν φίλων τους ἀποθνήσκειν. Ἦταν οἱ Ἕλληνες μισθοφόροι οἱ καλύτεροι τὴν ἐποχὴ ἐκείνη∙ εἶχαν μαθητεύσει ὅλοι τους στὸν τραγικὸ Πελοποννησιακὸ πόλεμο.