Ἡ ἔξοδος καὶ πορεία ἑκάστης χώρας, τὴν ἑπομένη τῆς πανδημίας στὴν ἀγορὰ καὶ ἡ ἀντοχή της στὸν διεθνῆ ἀνταγωνισμό, ἐξαρτᾶται σὲ κύριο βαθμό, ἀπ’ τὶς οἰκονομικὲς καὶ κοινωνικὲς μεταρρυθμίσεις ποὺ ἔχει ἐπιβάλει ἡ κυβέρνησή της· ὅποιες ἔχουν χρησιμοποιήσει, τὸ διάστημα τοῦ ἐγκλεισμοῦ καὶ τῶν ἐμβολιασμῶν, γιὰ τὶς ἀπαραίτητες ἀλλαγές, αὐτὲς θὰ εἶναι σὲ πλεονεκτικὴ θέση. Ἡ Εὐρώπη ἔχει φροντίσει ἰδιαιτέρως γιὰ τὶς μεταρρυθμίσεις, καθὼς ἐξαρτᾶ τὴν ἀπορρόφηση τῶν κονδυλίων τοῦ Προγράμματος Ἀναπτύξεως, ἀπ’ τὴν χρηματοδότηση τῶν σχετικῶν ἔργων, ἀλλὰ κι ἀπ’ τὴν συστηματικὴ παρακολούθηση τῆς ἐφαρμογῆς τους· τὸ Πρόγραμμα διαιρεῖται σὲ δύο σκέλη, στὶς δωρεὰν πιστώσεις, πάλιν ὅμως ὑπὸ αὐστηρὸ ἔλεγχο, καὶ σὲ ἐκείνες ἀναδιαρθρώσεως τῆς παραγωγικῆς ὑποδομῆς, μὲ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς ψηφιακῆς τεχνολογίας καὶ τῶν ἀνανεωσίμων πηγῶν ἐνεργείας. Ὅσες χῶρες τὸ ἐφαρμόσουν καὶ ἀντλήσουν τὰ κονδύλια, εἶναι γεγονός, ὅτι σὲ λίγα χρόνια θὰ εἶναι ἐντελῶς διαφορετικὴ κοινωνία.