Το Εμμελές

Το Εμμελές καθημερινά με e-mail: πατήστε εδώ

"emmeles"

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ - POLITICAL DIALOGUE

Φύλλο 236/ 1 Μαϊου 2002

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ζ. ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ

Καλή Ανάσταση

Το σημερινό φύλλο είναι το τελευταίο που κυκλοφορεί πριν από τις Διακοπές· θα τα συζητήσουμε και πάλι, τη Δευτέρα του Θωμά, 13^η Μαϊου. Σας ευχόμαστε, «Καλή Ανάσταση» ή μάλλον «Καλή Λαμπρή», κατά την ελληνική παράδοση· νόστιμος ο οβελίας!

Η Λαμπρή στην ελληνική παράδοση

Η Λαμπρή έρχεται φέτος με αρκετή καθυστέρηση, αρχές Μαϊου· επειδή ο χειμώνας ήταν βαρύς και οι τελευταίες εβδομάδες με άσχημο κλίμα, αισθανόμαστε τον ερχομό της Ανοίξεως μαζί με τη Λαμπρή. Ο χριστιανισμός ταύτισε την Ανάσταση με την Άνοιξη και την ανανέωση της ζωής στη φύση· αυτά για ολόκληρη τη χριστιανοσύνη. Για την ελληνική παράδοση η Λαμπρή σημαίνει και την απαρχή της ανόδου των Ελλήνων στα ψηλά βουνά, καθώς αμέσως μετά οι βάρβαροι, οι Τούρκοι, άλλοι κατακτητές άρχιζαν τις επιδρομές τους , στις πεδιάδες, στα χωριά· Λαμπρή σήμαινε τη λαμπερή ημέρα που τους επέτρεπε να απαρνηθούν τον κατακτητή και να αρχίσουν την άνοδο στα ψηλά βουνά, μαζί με τους κλέφτες και τους αρματωλούς.

Δυναμική και προπαγάνδα

Οι κινήσεις του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας προς τις δυνάμεις της παραδοσιακής αριστεράς, όπως και οι δηλώσεις του Χαρίλαου Φλωράκη αποπνέουν το κλίμα της εποχής· οι διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος έχουν γκρεμισθεί για πολλούς λόγους και το πολιτικό σύστημα, βασισμένο στη διάκριση δεξιά αριστερά, έχει αλλάξει, όπως το έδειξαν και οι γαλλικές προεδρικές εκλογές. Η εμμονή στις παλιές διακρίσεις, όπως το επιχειρεί η κυβερνητική προπαγάνδα, θυμίζει στην προσκόλληση του σοβιετικού συστήματος στην εξουσία και την απότομη κατάρρευσή του· σε ένα βαθμό είναι λογική η προσκόλληση, επειδή είναι η μόνη που τους συντήρησε στην εξουσία επί εικοσαετία. Αλλά, η ζωή συνεχίζεται και η πολιτική δυναμική μεταβάλλεται· αλοίμονο στη χώρα, άν για τρίτη γενιά παρέμεινε υπόδουλη στην αποπνικτική κυριαρχία των διαχωριστικών γραμμών. Θα έμεινε καταδικασμένη στον αργό θάνατο· ο ελληνικός λαός αντιδρά και αποδεικνύει περιτράνως ότι επιθυμεί να ζήσει.

Ανασχηματισμού αδιέξοδα

Η κυβέρνηση, με τον ελεγχόμενο τύπο της, προσπαθεί επί ματαίω να καλλιεργήσει κλίμα αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης· από την επιδημία του μυοκαρδίου πέρασε στη διαφήμιση του τέως και από την επίκληση των εθνικών θεμάτων στον ανασχηματισμό. Το πρόβλημα έγκειται στην πειστικότητα των επιχειρημάτων αυτών· η κυβερνητική προπαγάνδα πάσχει από την ανίατη ασθένεια των χαλκείων τα οποία ουδέποτε μεταδίδουν την πραγματικότητα· τα προβλήματα του τόπου είναι άλλα. Η αναφορά στον αμερικανόδουλο αρμοστή της ΕΕ για το Ευρωστρατό έπρεπε να είχε γίνει κατά τις κρίσιμες συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Βαρκελώνη και όχι ένα μήνα μετά στο Προεδρικό Μέγαρο· η σθεναρή στάση τα βαλκανικά θέματα ήταν απαραίτητη κατά τις εξελίξεις στην περιοχή και όχι κατόπιν εορτής. Είναι εμφανές ότι όλα γίνονται με άλλο στόχο: τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης από το πολιτικό αδιέξοδο και την οικονομική χρεωκοπία. Είναι πασίδηλα αυτά!

Το κίνημα των μαθητών

Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία, εναντίον της ακροδεξιάς του Λεπέν -ανεξαρτήτως της αποτελεσματικότητός των, επειδή προσλαμβάνουν άμορφο και πεποιημένο χαρακτήρα- γίνονται κυρίως από τους μαθητές του Λυκείου· είναι το δεύτερο κίνημα, μετά τις κινητοποιήσεις προ διετίας για την αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος, που κορμός του είναι οι μαθητές. Φαίνεται ότι η εποχή, που οι φοιτητές ήταν ο δυναμικός παράγων των κινητοποιήσεων και των αλλαγών στην κοινωνία, ανήκει στην ιστορία· ακόμη και στο αντιπολεμικό κίνημα στην Αμερική και στις διαδηλώσεις κατά της παγκοσμιοποιήσεως, η συμμετοχή των μαθητών είναι μεγαλύτερη από εκείνη των φοιτητών. Κάτι έχει αλλάξει στο εκπαιδευτικό σύστημα, στην κοινωνία που επιβάλλει την αδρανοποίηση των φοιτητών.

Ο δικαστής Γκαρθόν

Στη Μαδρίτη, ο δικαστής Λουίς Γκαρθόν έχει αρχίσει ανακρίσεις ως προς τη συμμετοχή του Χένρυ Κίσσινγκερ στην επιβολή δικτατοριών στην Λατινική Αμερική κατά τη δεκαετία του 1970· εκτός από το θάρρος και την τόλμη του δικαστού μετράει και η πολιτική κάλυψη από τον πρωθυπουργό της χώρας. Είναι η δεύτερη φορά, μετά τις δικαστικές διώξεις εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού για τη σφαγή στα παλαιστινιακά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα της Βηρυτού το 1982 στις Βρυξέλλες, που ασκείται δικαστική δίωξη εναντίον παραγόντων της αμερικανικής εξουσίας· τα αποτελέσματα έχουν δευτερεύουσα σημασία, επειδή οι έρευνες αυτές δεν αποδίδουν εύκολα, όταν διατηρούνται επτασφράγιστα τα αρχεία των μυστικών υπηρεσιών. Η πολιτική κίνηση αξίζει!

Πολλαχή η φύσις δούλη

Η έννοια, και ακόμη περισσότερο η πρακτική, της φιλοσοφίας έχει να κάνει με την καθημερινότητα των ανθρώπων, με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούν· μόνο οι ελεύθεροι άνθρωποι δύνανται να ασκούν «την μόνην ελευθέραν ούσαν των επιστημών», όπως την χαρακτηρίζει ο Αριστοτέλης, στα «Μετά τα Φυσικά», το τόσο παρεξηγημένο, ίσως εσκεμμένως, έργο του. Επειδή ήρμοζε μόνο σε ελευθέρους ανθρώπους, για το λόγο αυτό δικαίως πίστευαν ότι η κατάκτησή της δεν ήταν έργο ανθρωπίνης φύσεως· «διό και δικαίως άν ουκ ανθρωπίνη νομίζοιτο αυτής η κτήσις». Με πολλούς τρόπους η φύση των ανθρώπων είναι δουλική· «πολλαχή γαρ η φύσις δούλη των ανθρώπων εστίν». Για το λόγο αυτό, και κατά τον Σιμωνίδη, μόνο ο θεός μπορεί να την κατακτήσει· «ώστε κατά Σιμωνίδην θεός άν μόνος τούτ έχοι γέρας». Δηλαδή, ο άνθρωπος γίνεται θεός μόνο όταν είναι ελεύθερος πολίτης.

Πρόνοια της κριτικής

Οι επισημάνσεις Παπαδήμου -επανερχόμαστε, επειδή είναι η ουσιαστική κριτική της οικονομίας την οποία δεν δύναται ο οιοσδήποτε να την χαρακτηρίσει κομματική- είναι το πιο σημαντικό οικονομικό γεγονός του έτους· από τη στιγμή που ο τέως Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος έχει γίνει αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, οι επισημάνσεις του έχουν την έννοια του μονοδρόμου: Τις ακολουθούμε οικειοθελώς, οπότε είναι εύκολο, είτε τις αγνούμε και μας επιβάλλονται, στη συνέχεια, άνωθεν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή την ΕΚΤ· η ελληνική κυβέρνηση δεν δείχνει ότι καταγράφει τις επισημάνσεις. Μάλλον το αντίθετο, προκλητικά παρουσιάζεται να τις αγνοεί, σαν να είναι κάτι το δευτερεύον· αυτό μεταφράζεται ως προσπάθεια περιφρονήσεως της ευρωζώνης και των όρων λειτουργίας της οικονομίας που επιβάλλει· δεν είναι τυχαίο αυτό, αλλά εσκεμμένο. Όσο άσχετοι και άν είναι με τις ριζικές αλλαγές της οικονομικής ζωής, γνωρίζουν για την ευρωζώνη.

Αμερικανική πρόκληση

Πριν από σαράντα χρόνια το βιβλίο «η Αμερικανική πρόκληση», είχε εντυπωσιάσει τους Ευρωπαίους, επειδή αποδείκνυε, με αδιάσειστα στοιχεία, την αμερικανική κυριαρχία στην παγκόσμια οικονομία και τη διείσδυση των αμερικανικών κεφαλαίων στην Ευρώπη· η πρόκληση εκείνη πέρασε, επειδή στις μέρες μας, το ευρωπαϊκό κεφάλαιο κυριαρχεί στον κόσμο, ενώ το ευρώ αποδεικνύεται ισάξιος ανταγωνιστής του δολλαρίου. Η πρόκληση είναι πλέον πολιτική, με την Ευρώπη να αποτελεί την ουρά της Αμερικής σε όλες τις διεθνείς εξελίξεις· το πρόβλημα είναι πολιτικό με την ευρύτερη έννοια: Το ευρώ, απαιτεί και επιβάλλει την ύπαρξη της πολιτικής παρουσίας ως ουσιαστικού παράγοντος για την επιβίωσή του στις αγορές συναλλάγματος· αυτό είναι το κύριο πρόβλημα της Ευρώπης και κυρίως των Δώδεκα. Η εγκατάλειψη του ευρώ θεωρείται καταστροφική.

Οι πραγματικές προθέσεις

Η εισβολή των ισραηλινών στρατευμάτων στη Γάζα, μετά την υποτιθέμενη αποχώρησή τους από τη Ραμάλα, αποκαλύπτει τα πραγματικά σχέδια του Αριέλ Σαρόν· το κύριο πρόβλημά του, αυτή την εποχή, είναι η κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης για τη σφαγή στην Τζενίν, και το δευτερεύον σήμερα πρωτεύον όμως χθες, είναι η εξαφάνιση κάθε παλαιστινιακής αντιστάσεως και ο υποβιβασμός των Αράβων σε κατάσταση Μπουντιστάν, πολιτών δευτέρας κατηγορίας. Το παιχνίδι το έχασε, όταν δεν μπόρεσε να ελέγξει την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης· η ασυλία που είχαν οι Εβραίοι έχει εξαντληθεί και οι διαδηλωτές ταυτίζουν τον Σαρόν με τον Χίτλερ. Από την άλλη πλευρά οι Αμερικανοί προσπαθούν να τηρήσουν την επιφανειακή ισορροπία και να καλύψουν το προτεκτοράτο τους. Μάταια μάλλον!

Εξελίξεις στο Κυπριακό

Η Κύπρος διατηρεί μονίμως την πρώτη θέση στις πρώτες έξη υπό ένταξη χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση· είναι τίτλος τιμής ο οποίος δύσκολα δύναται να παρακαμφθεί. Οι πιέσεις των Τούρκων για αναβολή της εντάξεως έχουν εξαντληθεί και ο χρόνος κυλάει απειλητικά για την τελική τους απόφαση· η άρνησή τους για την πολιτική λύση του προβλήματος σημαίνει πολλά: πρώτον, ότι εντάσσεται στην ΕΕ η ελευθέρα Κύπρος και μένουν εκτός τα κατεχόμενα· δεύτερον, ότι επδεινώνεται το βαρύ κλίμα των σχέσεων Τουρκίας Ευρώπης· τρίτον, ότι η εξέγερση των Τουρκοκυπρίων δυνατόν να γενικευθεί με απρόβλεπτες για το καθεστώς Ντενκτάς διαστάσεις. Το τελευταίο εμπεριέχει και τις εκρηκτικές προεκτάσεις· οι Τουρκοκύπριοι δεν μπορούν ούτε να σκεφθούν ότι θα χάσουν τα πλεονεκτήματα από την ένταξη.

Εξελίξεις στο Πακιστάν

Το δημοψήφισμα του στρατιωτικού δικτάτορος του Πακιστάν θα αποβεί υπέρ αυτού χωρίς ουδεμία αμφιβολία· πρόκειται για την τυπική επικύρωση του πραξικοπήματός του πριν από δύο χρόνια. Στις χώρες αυτές τα δημοψηφίσματα δεν μετρούν καθόλου, άλλα είναι τα κριτήρια της πολιτικής καταξιώσεως· ο στρατηγός Μουσάραφ θα γίνει αποδεκτός από όλους μόνο άν δοθεί πολιτική λύση στο Αφγανιστάν κατά τις αμερικανικές επιδιώξεις. Στην Καμπούλ και στα ψηλά βουνά του Αφγανιστάν κρίνεται η τύχη του· στο βαθμό που οι Αμερικανοί θα ελέγξουν την κατάσταση και θα καταπνίξουν το κίνημα των ανταρτών, θα ενισχύεται η θέση του· στο βαθμό, όμως, που θα κλιμακώνεται ο πόλεμος, με την καθυστέρηση στην αποστολή της οικονομικής βοηθείας, θα αποδυναμώνεται η θέση του. Ο χρόνος, κριτήριο.

Ο διάλογος

Ο τύπος στην εποχή μας, έντυπος και ηλεκτρονικός έχει πάρει άλλη μορφή, με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, με τα μεγάλα συμφέροντα και τις τεράστιες δαπάνες για την λειτουργία οποιουδήποτε μέσου. Η επανασταση, όμως, της πληροφορικης και τα διαδίκτυα προσφέρουν και κάτι άλλο: την δυνατότητα κάποιου να χρησιμοποιήσει τη νέα τεχνική και να έρθει σε επαφή με άλλους, με τους συμπολίτες του, με τους συνανθρώπους του, με σκοπό να ανταλλάξει απόψεις. Απευθύνεται το "Εμμελές" προς εκείνους που αισθάνονται την ανάγκη του διαλόγου, της ανταλλαγής απόψεων, της συζητήσεως, όσοι παίζοντας στο διαδίκτυο μας συναντήσουν, διαβάσουν κάτι, προβληματιστούν για κάτι άλλο, έχουν κάτι να συμπληρώσουν, να προσθέσουν. Χαρά μας ο διάλογος αυτός, ο ήρεμος και δημιουργικός διάλογος, για τα τόσα που μας απασχολούν, τα σοβαρά και τα αμελητέα, τα πιο όμορφα ίσως.
Αυτή είναι η ισηγορία, αυτή είναι η θετικη πλευρά της νέας τεχνολογίας, η οποία διευκολύνει κυρίως τα μεγάλα και οργανωμένα συμφέροντα, με τις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, τις εφημερίδες και τα περιοδικά.
Εμείς δεν έχουμε τίποτε· μια μικρή σελίδα στο διαδίκτυο και την καλή μας διάθεση. Ελπίδα μας η ανταπόκριση, ο διάλογος. Διότι η νέα τεχνολογία έχει και αυτό το πλεονέκτημα, του αμέσου και ζωντανού διαλόγου· με ένα κλίκ και ανοίγεις τη σελίδα, με ένα άλλο στέλνεις την άποψή σου, τη διαβάζει ο άλλος. Ελάχιστα μέσα χρειάζονται. Ένα απαιτείται, η άσκησή μας και πάλι στον ήρεμο και ζωντανό λόγο, στην ισηγορία. Είναι λίγο δύσκολο στα πρώτα βήματα, αλλά η κατάκτησή του μας προσφέρει έναν άλλον κόσμο, τον κόσμο της εποχής μας.

Το "Εμμελές", καθημερινή εφημερίδα πολιτικού σχολιασμού, κυκλοφορεί από τη Δευτέρα έως και την Παρασκευή. Το Σαββατοκύριακο είναι δικό σας

Παρακαλούνται όσοι από τους αναγνώστες κοπιάσουν μπροστά σε αυτή τη σελίδα και έχουν την καλή διάθεση να συμμετάσχουν στο διάλογο, οι συνεργασίες που θα στέλνουν να τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια τη σελιδοποίηση. Ήτοι να είναι μεγέθους 200, 140, 120 και 90 περίπου λέξεων. Θα μας διευκολύνετε πάρα πολύ στη σελιδοποίηση και θα μας απαλλάξετε από το ανίερο καθήκον της περικοπής των κειμένων. Ευχαριστούμε.

Μπορείτε να στείλετε τις συνεργασίες σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: emmeles@emmeles.gr & karanikas@emmeles.gr