| |
|
|
| |
 |
| "emmeles" |
|
| ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ - POLITICAL
DIALOGUE |
| |
| Φύλλο 329/ 12 Νοεμβρίου 2002 |
| ΕΚΔΟΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ζ. ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ |
| |
|
| |
|
|
| |
| |
| |
| Ο διάλογος και η συμπόρευση |
| Οι εξελίξεις στο Κυπριακό φέρουν
στην επικαιρότητα το πρόβλημα του πολιτικού διαλόγου
στη χώρα μας· η αποδοχή ή μή των προτάσεων Κόφι Ανάν
δεν είναι υπόθεση ενός μόνο κόμματος, αλλά αποτέλεσμα
διαλόγου όλων των πολιτικών δυνάμεων, στα πλαίσια της
εντάξεως της χώρας μας στην Ευρωζώνη, περισσότερο,
στην Ευρωπαϊκή Ένωση λιγότερο. Ακόμη και τα κόμματα,
όπως το ΚΚΕ που αντιτάσσονται στην ένταξη στην ΕΕ,
αναγνωρίζουν την ανάγκη συμμετοχής στο διάλογο για την
επωφελή για τη χώρα αντιμετώπιση των προβλημάτων
της· δυστυχώς έως σήμερα η κυβέρνηση απέφυγε το διάλογο,
κυρίως επειδή παραμένει έκθετη απέναντι στην Ευρωζώνη,
τόσο στα οικονομικά όσο και στην προνομιακή θέση της
υπέρ των Αμερικανών στο ζήτημα του Ιράκ. ¶λλαξε πλέον
η εποχή. |
|
| |
| Το λειτουργικό πρόβλημα |
| Οι προτάσεις του Γενικού Γραμματέως
του ΟΗΕ προς τις εμπλεκόμενες πλευρές για το Κυπριακό
εμπεριέχουν την πρόκληση της αποδοχής των
ή μη, αλλά τίθενται υπό τον κοινό παρανομαστή της εντάξεως
της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση· ο κοινός παρανομαστής
προϋποθέτει: τη λειτουργικότητα του νέου σχήματος
εντός της ΕΕ, της οποίας είναι μέλος· τη λύση
στα πλαίσια του σεβασμού των αρχών της ΕΕ·
την ανάγκη της ΕΕ, όπως σεβασθεί τη διεθνή της
πολιτική παρουσία στην περιοχή και του να μην
εμφανισθεί ότι υποκύπτει σε όποιες άλλες πιέσεις· τον
καθορισμό της πολιτικής στηρίξεως από την Ελλάδα,
του ενιαίου κυπριακού κράτους, ως μέλους της ΕΕ
κυρίως, στην οποία εντάσσονται και τα ευρύτερα συμφέροντά
της στην περιοχή. ¶ρα, η αντιμετώπιση της τουρκοκυπριακής
ή και της τουκρικής προκλητικότητος δεν είναι υπόθεση
μόνο των Κυπρίων, παρά ολοκλήρου της ΕΕ
και περισσότερο μόνο των Ελλήνων. |
|
|
| Η ευρωπαϊκή παρουσία |
| Οι προτάσεις του Κόφι Ανάν
για το Κυπριακό εντάσσονται στα πλαίσια της αλλαγής
της δυναμικής στην Ανατολική Μεσόγειο, όχι
μόνο πολιτικής αλλά περισσότερο οικονομικής· η
ενίσχυση του ευρώ και η διεθνής οικονομική παρουσία
της Ευρωζώνης είναι παράγων τον οποίο ουδείς
δύναται παραβλέψειν. Όσο μάλιστα η διεθνής οικονομική κρίση
επιδεινώνεται και οι δυνατότητες της Αμερικής
για την παροχή βοηθείας περιορίζονται τόσο ενισχύεται ο ρόλος
της Ευρωζώνης· επομένως οι περιφερειακές της χώρες,
οι δορυφορικές της από οικονομικής πλευράς όπως η Τουρκία,
είναι υποχρεωμένες συνεκτιμήσαι τις θέσεις της Ευρώπης.
Προηγούμενο είναι η περίπτωση του Ιράκ και η αποτροπή,
προς το παρόν τουλάχιστον, του πολέμου· αποτελεί γεγονός
αδιαμφισβήτητο της διεθνούς πολιτικής η αλλαγή ισορροπίας
στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Στο βαθμό που η οικονομική
κρίση βαθαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, η φυγή από
το δολλάριο προς το ευρώ επιταχύνεται· άλλη είναι
η διεθνής δυναμική. |
|
|
| |
| Χολέρα στη Ζιμπάμπουε |
| Οι επιδημίες μαστίζουν τις
χώρες της Αφρικής και της Ασίας· όταν προσλαμβάνουν
εκρηκτική μορφή, τότε μόνο γίνονται γνωστές στον
έξω κόσμο. Στη Ζιμπάμπουε η χολέρα έχει
κατακλύσει τη χώρα και δεκάδες χιλιάδες έχουν μεταφερθεί
σε πρόχειρα και ανεπαρκή νοσοκομεία· ο πλούσιος κόσμος
πέρασε την πληροφορία στα ψιλά γράμματα, καθώς άλλες
είναι οι προτεραιότητές του! Η μόλυνση του περιβάλλοντος,
με άμεση την απειλή για εξαφάνιση του ανθρωπίνου είδους,
και οι επιδημίες στους φτωχούς λαούς είναι τα κύρια προβλήματα·
με τη μαζική παράνομη μετανάστευση οι επιδημίες μεταφέρονται
και στις πλούσιες χώρες, στις οποίες δεν είναι βέβαιο
ότι, κατά τη λογική της αποικιοκρατίας, τα προστατευτικά
μέτρα ασφαλείας είναι επαρκή. |
|
|
| Αποδυνάμωση δολλαρίου |
| Η πορεία του αμερικανικού
νομίσματος και της Γουώλ Στρητ, μετά τη νέα μείωση
των επιτοκίων από το Ομοσπανδιακό Αποθεματικό Ταμείο,
επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις των παραγόντων που δεν έβλεπαν
λύση του αμερικανικού οικονομικού προβλήματος
με παραδοσιακά μέτρα· η πολιτική πλευρά του θέματος
ενδιαφέρει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι προτίθενται
παραγνωρίσαι τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας
και εξαπολύσαι μόνη τους επίθεση κατά του Ιράκ·
η προσφυγή στον πόλεμο, για την ανάκαμψη της
οικονομίας, επανέρχεται ως επίσημη πολιτική. Το πρόβλημα
που τίθεται είναι: Δύναται ο Αμερικανός πρόεδρος ασκήσαι
την παγκόσμιο ηγεμονία του με το νόμισμά του εξασθενημένο;
Το πολιτικό κύρος της Ουάσιγκτον έχει τρωθεί·
χωρίς ισχυρό νόμισμα δεν γίνεται πόλεμος. |
|
|
| |
| Ολίγων άρχειν του έσπλου |
| Είχαν στηρίξει οι ολιγαρχικοί
όλες τους τις ελπίδες στην αυταρχική καταπίεση
των Αθηναίων και στον έλεγχο των κυρίων εισόδων της
Αττικής· ο κύριος στόχος τους ήταν η διατήρηση
του ελέγχου του λιμένος του Πειραιώς,
επειδή ο ναυλοχών στη Σάμο στόλος είχε διατηρήσει
το δημοκρατικό πολίτευμα. Έκτιζαν επειγόντως το τείχος
της Ηετιωνείας, που είναι προεξοχή του λιμένος
και από εκεί γίνεται ο είσπλους· «χηλή γάρ εστι
του Πειραιώς η Ηετιωνεία, και παρ΄ αυτήν ευθύς ο έσπλους εστίν».
Κτιζόταν, με τέτοιο τρόπο σε συνέχεια του παλαιού τείχους
της ξηράς, ώστε ολίγων ανδρών καθεζομένων σε
αυτό ελέγχειν τον είσπλου· «ετειχίζετο ούν ούτω
ξυν τω πρότερον προς ήπειρον υπάρχοντι τείχει, ώστε καθεζομένων
ες αυτό ανθρώπων ολίγων άρχειν του έσπλου». Τους υποστήριζαν
ελάχιστοι και γνώριζαν οι ολιγαρχικοί ότι, μόνο
με αυτούς όφειλαν αμυνθήναι· οι Αθηναίοι, έστω και
ηλικιωμένοι, εκινούντο προς εξέγερση. |
|
|
| Οι προτάσεις Κόφι Ανάν |
| Στην τρέχουσα προσέγγιση
του Κυπριακού υπάρχει μία άλλη διάσταση την οποία οφείλουμε
συνεκτιμήσαι δεόντως· τη διαδικασία της υποβολής των
προτάσεων από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ
έχει παρακολουθήσει συστηματικά ο αρμόδιος για τη διεύρυνση
επίτροπος Γκύντερ Φερχόιγκεν. Είναι η πρώτη φορά που
η Ευρωπαϊκή Ένωση παρεμβαίνει ως ενιαία οντότης
σε κάποιο διεθνές πρόβλημα· δείχνει ότι την ενδιαφέρει
άμεσα η πορεία του, ανεξαρτήτως του ότι μία εγγυήτρια
δύναμις, η Βρεταννία, είναι μόνιμο μέλος του
Συμβουλίου Ασφαλείας. Η άλλη διάσταση του Κυπριακού
συνοψίζεται ακριβώς στο σημείο αυτό· στο άμεσο ενδιαφέρον
των Ευρωπαίων. Η ΕΕ θεωρεί την Κύπρο ως
ενιαίο κράτος με το οποίο και διαπραγματεύεται· οι Κύπριοι
έχουν αντιληφθεί τη διάσταση αυτή και για το λόγο αυτό
είναι τόσο προσεκτικοί. Η Αθήνα δεν έχει χωνέψει
αυτή τη διάσταση, επειδή δεν πιστεύει και τόσο στην πολιτική
παρουσία της Ευρωζώνης. |
|
|
| |
| Διεθνής στην Παλαιστίνη |
| Η νέα ισραηλινή κυβέρνηση
εμφανίσθηκε αμέσως πιο διαλλακτική, αποδεχόμενη την πρόταση
του ΟΗΕ για τετραμερή παρέμβαση, ΟΗΕ, Αμερικανών,
Ευρωπαίων και Ρώσσων προς επίλυση του προβλήματος·
οι σκληρές αντιθέσεις στο εσωτερικό της κυβερνήσεως
και η προετοιμασία για τις εκλογές του Ιανουαρίου
είναι ο κυριώτερος λόγος. Ο Αριέλ Σαρόν αισθάνεται ότι
απειλείται από τον Βενιαμίν Νετανιάχου, στον οποίο έχει
αναθέσει και το υπουργείο Εξωτερικών· το κόμμα τους υποχρεώνεται
επιλέξαι τον υποψήφιο για πρωθυπουργό μεταξύ των
δύο ανδρών. ¶ρα, το κύριο μέλημά τους είναι οι
εκλογές και έπεται το Παλαιστινιακό· η αποδοχή
της προτάσεως για τετραμερή παρέμβαση σημαίνει,
όμως, και κάτι άλλο: Τη διεθνοποίηση του προβλήματτος,
το οποίο είχαν διατηρήσει επί πενήντα χρόνια οι Ισραηλινοί
στα πλαίσια της προνομιακή σχέσεώς τους με τους Αμερικανούς·
ο κόσμος αλλάζει γρήγορα, και στη Μέση Ανατολή πολύ γρηγορώτερα.
Μερικοί δυσκολεύονται αρκετά στην προσαρμογή τους. |
|
|
| Πολεμικές προετοιμασίες |
| Οι Αμερικανοί φροντίζουν,
πριν ακόμη δοθεί η απάντηση του Ιράκ στην απόφαση
του Συμβουλίου Ασφαλείας για την αποστολή των επιθεωρητών,
προβάλλειν προς τη διεθνή κοινότητα την στρατιωτική τους
προετοιμασία· αποδέκτης είναι περισσότερο η εσωτερική
κοινή γνώμη και λιγότερο το Ιράκ. Ο Αμερικανός
πρόεδρος ενδιαφέρεται καταδείξειν προς τους συμπολίτες
του ότι δεν υπαναχωρεί από τις προεκλογικές θέσεις του·
άρα είναι έτοιμη η αμερικανική πολεμική μηχανή για την
ανάληψη δράσεως, όταν και όπως το κρίνει αναγκαίο
ο πρόεδρός τους. Από την άλλη πλευρά, όλες οι άλλες
δυνάμεις -και κυρίως τα άλλα τέσσερα μόνιμα μέλη
του Συμβουλίου Ασφαλείας- θεωρούν δεδομένη την αποδοχή
της αποφάσεως από τη Βαγδάτη και τον αφοπλισμό
του Ιράκ· η περίπτωση της εξαπολύσεως επιθέσεως,
παρά την αποδοχή της αποφάσεως από τον Σαντάμ Χουσεϊν,
είναι μάλλον αρκετά απομεμακρυσμένη, άν όχι αδιανόητη.
Η άρση των εσωτερικών δεσμεύσεων είναι το ζητούμενο.
|
|
|
| |
| Διαλλακτικός ο Πούτιν |
| Ο Ρώσσος πρόεδρος, τη στιγμή
ακριβώς που οι δυνάμεις του καταλαμβάνουν τα τελευταία
οχυρά των Τσετσένων στον Καύκασο, δέχθηκε τις
προτάσεις τους για συνομιλίες και ειρηνική επίλυση
του προβλήματος· παρά την εκατόμβη στο θέατρο
Νόρντ Όστ της Μόσχας, το Κρεμλίνο δείχνει
πρόθυμο για άλλη προσέγγιση του προβλήματος. Η τακτική
είναι η παραδοσιακή των μεγάλων δυνάμεων· το μπαστούνι
και το καρότο, ώστε οι λαοί του Καυκάσου επανελθείν
υπό την προστασία της μαμάς Ρωσσίας, όπως ήταν τα τελευταία
διακόσια χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι άλλη θα είναι
η πρόσβαση της Μόσχας στην πλούσια σε πετρέλαια,
αλλά και κρίσιμη για τις διεθνείς σχέσεις, περιοχή· οι
δρόμοι προς τη Μέση Ανατολή ανοίγουν και πάλι.
Φυσικά, η διαλλακτικότης σχετίζεται και με το Ιρακινό. |
|
|
| Οι αλλαγές στην Κίνα |
| Μετά από πενήντα τρία χρόνια κομμουνισμού,
η Κίνα, χαράσσοντας άλλη πορεία, επανέφερε την οικονομία
της αγοράς· η απόφαση του εβδόμου συνεδρίου του Κομμουνιστικού
κόμματος, για αυτοκατάργησή του στην πράξη, σημαίνει
πολλά για ολόκληρο τον κόσμο. Οι ρυθμοί αναπτύξεως
της Κίνας υπερβαίνουν το 10% το έτος, και είναι
οι υψηλότεροι στον κόσμο, με τη Ρωσσία ακολουθείν·
στην παρούσα φάση της κινεζικής οικονομίας είναι σημαντικά
τα στοιχεία αυτά, επειδή σημαίνουν ότι σε λίγα χρόνια,
και με το ανεξάντλητο εργατικό δυναμικό της, θα επιτρέψουν
στην Κίνα, κατακλύσαι τον κόσμο με τα προϊόντα
της. Όταν συνεκτιμηθεί και ο φυσικός της πλούτος
και η στρατιωτική της ισχύς, τότε αναδύεται το Πεκίνο
ως κυρίαρχη δύναμη στον κόσμο· η ελεύθερη αγορά
αλλάζει πολλά. |
|
|
| |
| Ο διάλογος |
Ο τύπος στην εποχή μας, έντυπος
και ηλεκτρονικός έχει πάρει άλλη μορφή, με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας,
με τα μεγάλα συμφέροντα και τις τεράστιες δαπάνες για την λειτουργία
οποιουδήποτε μέσου. Η επανασταση, όμως, της πληροφορικης
και τα διαδίκτυα προσφέρουν και κάτι άλλο: την δυνατότητα κάποιου
να χρησιμοποιήσει τη νέα τεχνική και να έρθει σε επαφή με άλλους,
με τους συμπολίτες του, με τους συνανθρώπους του, με σκοπό να ανταλλάξει
απόψεις. Απευθύνεται το "Εμμελές" προς εκείνους που
αισθάνονται την ανάγκη του διαλόγου, της ανταλλαγής απόψεων,
της συζητήσεως, όσοι παίζοντας στο διαδίκτυο μας συναντήσουν, διαβάσουν
κάτι, προβληματιστούν για κάτι άλλο, έχουν κάτι να συμπληρώσουν, να
προσθέσουν. Χαρά μας ο διάλογος αυτός, ο ήρεμος και δημιουργικός
διάλογος, για τα τόσα που μας απασχολούν, τα σοβαρά και τα αμελητέα,
τα πιο όμορφα ίσως.
Αυτή είναι η ισηγορία, αυτή είναι η θετικη πλευρά της νέας
τεχνολογίας, η οποία διευκολύνει κυρίως τα μεγάλα και οργανωμένα συμφέροντα,
με τις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, τις εφημερίδες και τα περιοδικά.
Εμείς δεν έχουμε τίποτε· μια μικρή σελίδα στο διαδίκτυο
και την καλή μας διάθεση. Ελπίδα μας η ανταπόκριση, ο διάλογος.
Διότι η νέα τεχνολογία έχει και αυτό το πλεονέκτημα, του αμέσου
και ζωντανού διαλόγου· με ένα κλίκ και ανοίγεις τη σελίδα,
με ένα άλλο στέλνεις την άποψή σου, τη διαβάζει ο άλλος. Ελάχιστα
μέσα χρειάζονται. Ένα απαιτείται, η άσκησή μας και πάλι στον ήρεμο
και ζωντανό λόγο, στην ισηγορία. Είναι λίγο δύσκολο στα πρώτα
βήματα, αλλά η κατάκτησή του μας προσφέρει έναν άλλον κόσμο, τον
κόσμο της εποχής μας. |
|
| |
|
| Το "Εμμελές",
καθημερινή εφημερίδα πολιτικού σχολιασμού,
κυκλοφορεί από τη Δευτέρα έως και την Παρασκευή. Το Σαββατοκύριακο
είναι δικό σας |
|
| |
|
|
|
| Παρακαλούνται όσοι από τους αναγνώστες
κοπιάσουν μπροστά σε αυτή τη σελίδα και έχουν την καλή διάθεση να συμμετάσχουν
στο διάλογο, οι συνεργασίες που θα στέλνουν να τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια
τη σελιδοποίηση. Ήτοι να είναι μεγέθους 200, 140, 120 και 90 περίπου λέξεων.
Θα μας διευκολύνετε πάρα πολύ στη σελιδοποίηση και θα μας απαλλάξετε από
το ανίερο καθήκον της περικοπής των κειμένων. Ευχαριστούμε. |
| Μπορείτε να στείλετε τις συνεργασίες
σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: emmeles@emmeles.gr
& karanikas@emmeles.gr |
| |
| |