"emmeles"

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ - POLITICAL DIALOGUE
 
Φύλλο 455 /03 Ιουνίου 2003
ΕΚΔΟΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ζ. ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ
 
Το Εμμελές καθημερινά με e-mail: εγγραφείτε εδώ Οι αναλύσεις του Εμμελούς Σύνδεσμοι (Links)
 
Αναζήτηση στο site:
 
 
Η προβαλλόμενη ατλαντική συμφιλίωση
Η διάσκεψη κορυφής του Εβιάν έληξε με την κοινή συνέντευξη τύπου Τζωρτζ Μπους και Ζακ Σιράκ και με την οικογενειακή φωτογραφία των συμμετεχόντων οκτώ ηγετών και των 28 άλλων· τα επιφανειακά χαμόγελα προς επικάλυψιν των χαινουσών διαφωνιών. Για το Ιρακινό, ηρκέσθησαν σε γενικές διακηρύξεις και στο ψήφισμα του ΟΗΕ, ενώ για τα πυρηνικά ουδέν το συγκεκριμένο· όσο για την κατάσταση στην Αφρική με το αίηντς και τις άλλες επιδημίες, χολέρα, πανώλη, λέπρα, απέφυγαν να τη θίξουν ακόμη και οι συμμετέχοντες Αφρικανοί ηγέτες. Ο κόσμος εξέρχεται από τη διάσκεψη στην πραγματικότητα σε κατάσταση χειρότερη από εκείνη της προηγουμένης της συγκλήσεώς της· η συγκάλυψη είναι ο χειρότερος σύμβουλος για κάθε πρόβλημα. Οι διαφορές συνεχίζουν εκκολάπτουσαι τις συγκρούσεις.
 
Κρατικοποίηση ή εκποίηση
Η πολιτική αναμέτρηση ως προς την σύζευξη των ΕΛΠΕ με την Πετρόλα συνεχίζεται και μάλλον θα παραταθεί επί πολύ· η κυρία αιτία είναι η άμεση είσπραξη των 325 εκατ. ευρώ από το δημόσιο, το οποίο βρίσκεται σε κατάσταση χρεωκοπίας και έχει άμεση ανάγκη εσόδων. Όσο για την περιουσία του ελληνικού κράτους, επειδή τα ΕΛΠΕ είναι δημόσια περιουσία, δεν ενδιαφέρεται· την πραγματεύονται σαν να είναι προσωπική τους περιουσία και την πωλούν στον πρώτο πλειοδότη. Οι νόμοι δεν εφαρμόζονται, διότι αυτό είναι το πρόβλημα· η τήρηση της νομοθεσίας και ο σεβασμός της κατά τη διαχείριση της δημοσίας περιουσίας. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση δεν απαντά στην ερώτηση του εάν ετηρήθησαν οι ελληνικοί νόμοι και οι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως· επιδίδεται στην εξαπόλυση επιθέσεων εναντίον της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως και των απόψεων άλλων επιχειρηματιών. Αλλά, υπάρχουν τα όργανα κρίσεως της εφαρμογής των νόμων.
 
Η εικονική πραγματικότης
Η αυριανή συζήτηση, εκτός ημερησίας διατάξεως, σε επίπεδο αρχηγών στη Βουλή έχει ενδιαφέρον· αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την εξέταση από τους πολιτικούς αρχηγούς των αιτίων της οικονομικής μας καχεξίας. Το στοιχείο της αυξήσεως του ακαθαρίστου εγχωρίου προϊόντος δεν πείθει ουδένα πλέον· τα κύρια προβλήματα είναι άλλα: το εμπορικό μας έλλειμμα, οι ξένες επενδύσεις στη χώρα, ο βαθμός αποκρατικοποιήσεων και αναδιαρθρώσεως του κράτους, κυρίως ως προς τη διευκόλυνση του πολίτου και των επιχειρήσεων, το πραγματικό δημόσιο χρέος, η ανταγωνιστικότης της οικονομίας και η προσαρμογή της γεωργίας στις νέες συνθήκες της κοινής αγροτικής πολιτικής και της διεθνούς αγοράς. Η κυβερνητική στάση στη σύζευξη ΕΛΠΕ και Πετρόλα δείχνει ότι ο πρωθυπουργός θα επιδοθεί και πάλι στην τακτική της πολώσεως και του διχασμού· την θεωρεί ως την προσφορώτερη μέθοδο για τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης· η εικονική πραγματικότης είναι το κριτήριο.
 
Επανεμφάνιση Γραμματέα

Μετά από σιωπή πολλών εβδομάδων επανεμφανίσθηκε ο επικυρίαρχος του κυβερνώντος κόμματος από την ακριτική Ελλάδα, με χλιαρές δηλώσεις υπέρ του πρωθυπουργού του· το νόημα ήταν, «λέω κάτι για να περνάει η ώρα!» Η διάσπαση της εσωτερικής ενότητος στην κυβερνητική παράταξη είναι δεδομένη και ουδείς την αμφισβητεί· ακόμη και ο απολύτως ελεγχόμενος τύπος αισθάνεται την υποχρέωση αναφερθήναι σε αυτήν, έτσι για την τήρηση των ελαχίστων προσχημάτων. Ο λόγος είναι άλλος· ο καθείς, όσο δύναται περισσότερο, τηρεί αποστάσεις ασφαλείας. Ο πολυπράγμων γραμματέας είναι αρκετά φιλόδοξος, ώστε θυσιάσαι την πολιτική του προοπτική για την κάλυψη του υπό αμφισβήτηση πρωθυπουργού του· η σκέψη του κινείται στην μετασημιτική εποχή, όχι στα τωρινά.

 
Ο αοιδός πολιτικός

Ο Τούρκος πρωθυπουργός ενεφανίσθη ως λαϊκός αοιδός κατά τη διάρκεια πολιτικής εκδηλώσεως στο Ικόνιο· το λαϊκό ασμάτιο κυμαίνεται μεταξύ των ουλαμάδων της ισλαμιικής ανατάσεως και των ποδοσφαιρικών ασμάτων. Ο Ταχίπ Ερντογάν επιδιώκει την προσέγγιση των λαϊκών στρωμάτων και των ποδοσφαιροφίλων σε αντίβαρο προς το Στρατό· το πρόβλημα είναι ο συγκερασμός των δύο αυτών τάσεων της τουρκικής κοινωνίας. Οι ουλαμάδες και οι δερβισάδες αποτελούσαν την αιχμή του δόρατος της οθωμανικής επεκτάσεως, αλλά οφείλουν συγκεράσαι την θρησκευτική τους προσήλωση προς το Ισλάμ με την ποδοσφαιρική λογική και την ισοπέδωση των αξιών· η ανταπόκριση του τουρκικού λαού είναι το ζητούμενο. Παρακολουθεί σχεδόν αδιάφορος τα τεκταινόμενα, αλλά συλλογιζόμενος τις εξελίξεις.

 
Ακολουθήσαι τάχιστα
Η είδηση της καταστροφής της σπαρτιατικής μοίρας παρά το Λέχαιον, από τους Αθηναίους πελταστές, συνετάραξε τον βασιλέα Αγησίλαο, τον δεύτερο Έλληνα στρατηγό μετά τον Αλέξανδρο· στην άλλη πλευρά της Κορίνθου βρισκόταν και δεν το προέβλεψε. Μόλις άκουσε για την ήττα ο βασιλεύς, ευθύς πετάχθηκε από τη θέση του και λαβών το δόρυ έδωσε εντολή στον κήρυκα καλείν τους πολεμάρχους, τους πεντηκοντήρας και τους Σπαρτιάτες αρχηγούς των συμμάχων· «ο δ΄ ως ήκουσεν, ευθύς τε εκ της έδρας αναπήδησε και το δόρυ έλαβε και πολεμάρχους και πεντηκοντήρας και ξεναγούς καλείν τον κήρυκα εκέλευεν». Μόλις έφθασαν εκείνοι, στους άλλους είπε, επειδή δεν είχαν γευματίσει ακόμη, να φάγουν ό,τι δύνανται ώστε ακολουθήσαι αυτόν τάχιστα· «ως δε συνέδραμον ούτοι, τοις μέν άλλοις είπεν, ου γαρ πω ηριστοποίηντο, εμφαγούσιν ό,τι δύναιντο ήκειν την ταχίστην». Αυτός με τους δικούς του, πήρε νηστικός το δημόσιο δρόμο.
 
Η ευρωπαϊκή παρουσία
Οι πολλές και πλούσιες διεθνείς εκδηλώσεις από την Αγία Πετρούπολη έως το Εβιάν και την Ιορδανία εκτυλίσσονται υπό το απαλώτερο διπλωματικό παιχνίδι των τελευταίων πεντήκοντα ετών· κάτω από την επιφάνεια των διπλωματικών επαφών και των εκδηλώσεων υποκρύπτεται η προβολή των διαφόρων δυνάμεων. Από πλευράς χλιδής και αυτοκρατορικού μεγαλείου κέρδισε ο Βλαδίμηρος Πούτιν· από πλευράς διεθνούς πολιτικής επιχειρηματολογίας κέρδισε η Ευρωζώνη· από πλευράς δυναμικής παρουσίας κέρδισε η Κίνα, με την εμπορική της παρουσία, αλλά και ως εκπρόσωπος των πτωχών χωρών. Το διεθνές πολιτικό παιχνίδι παίζεται πλέον με άλλους όρους και όχι με τους παραδοσιακούς κανόνες· η παρέμβαση της Κίνας ως τετάρτης εμπορικής δυνάμεως σημαίνει ότι τα κριτήρια της μεγάλης δυνάμεως είναι άλλα και όχι τα συμβατικά. Το Πεκίνο, με τα χίλια δολλάρια κατά κεφαλήν εισόδημα, είναι η τετάρτη εμπορική δύναμις· επομένως μετράει η παρέμβασή της στη διεθνή σκηνή.
 

Η ζωντανή πολυπολικότης

Η διάσκεψη των Οκτώ στο Εβιάν της Γαλλίας, παρά την απομόνωσή του, συνοδεύθηκε από μαζικές και μαχητικές διαδηλώσεις, αλλά και από την πλήρη διαφωνία ως προς την πορεία της διεθνούς οικονομίας· εκφράσθηκε απλώς η αισιοδοξία για το επόμενο εξάμηνο, ως συνήθως. Στο κρίσιμο θέμα του δολλαρίου δεν αναφέρεται λέξη· μάλλον αγνοήθηκε από όλους. Η συμμετοχή της Κίνας και των μεγάλων πτωχών χωρών άλλαξε την ατμόσφαιρα· Μόσχα και Πεκίνο βαρύνουν με την πολιτική και εμπορική παρουσία τους· Ινδίες, Βραζιλία, Αλγερία με την αγνόησή τους από τους μεγάλους. Τίθεται το πρόβλημα της διαγραφής των χρεών του τρίτου κόσμου, ή της διευκολύνσεώς τους· στο θέμα η διαφωνία είναι ριζική, με τους Αμερικανούς αρνείσθαι, έστω και τη συζήτησή του. Η παρουσία των ηγετών των πτωχών κατέδειξε κάτι, την πολυπολικότητα του κόσμου και το δικαίωμα όλων στα διεθνή προβλήματα· αλλάζει ο κόσμος.

 
Ανάμικτες οι αγορές

Οι διεθνείς αγορές, παρά την αισιοδοξία που επιδίωκαν προσδώσαι οι Οκτώ από το Εβιάν, ήταν ανάμικτες· η μικρή άνοδος στα Χρηματιστήρια δεν θεωρείται ως ικανοποιητική, ενώ η ελαφρά υποτίμηση του ευρώ έναντι του δολλαρίου αποδίδεται στην αναμενόμενη μείωση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και όχι στη διαμόρφωση ευνοϊκών προοπτικών για τη διεθνή οικονομία. Οι αγορές γνωρίζουν ότι οι συνθήκες δεν έχουν αλλάξει, ώστε να αλλάξει η αντίδραση των επιχειρηματιών· η δυσπιστία είναι η κυρίαρχη ψυχολογία στη διεθνή οικονομία, κυρίως απέναντι στην αμερικανική και στην ιαπωνική οικονομία, οι οποίες και δυσκολεύονται περισσότερο προσαρμοσθήναι στις νέες συνθήκες και στην ανάδειξη νέων εμπορικών δυνάμεων, όπως η Κίνα και το Μεξικό. Το πρόβλημα έγκειται κυρίως στην αλλαγή των συνθηκών του διεθνούς εμπορίου και στη διεύρυνση του αμερικανικού εμπορικού ελλείμματος· η αμερικανική οικονομία δεν είναι ανταγωνιστική προς τους εταίρους της.

 
Αφοπλισμός και οικονομία

Οι πρόεδροι Αμερικής και Ρωσσίας υπέγραψαν τη συνθήκη για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων, δηλαδή για την καταστροφή του μεγάλου οπλοστασίου των· η αισιόδοξη είδηση των τελευταίων ετών μετά τους αδικαιολογήτους πολέμους. Ίσως αυτό αποτελέσει την αφορμή για την πλήρη κατάργηση και των υπολοίπων πυρηνικών όπλων, αλλά και των συμβατικών· ο κόσμος ίσως δυνηθεί επιδοθήναι στα ειρηνικά του έργα. Αλλά, το πρόβλημα μεταφέρεται στις οικονομίες που έχουν ενσωματώσει στη δομή τους τις αμυντικές δαπάνες· η αμερικανική οικονομία ελπίζει και εύχεται την αύξηση των αμυντικών δαπανών, ιδιαιτέρως μετά την εξάντληση των οπλικών αποθεμάτων στον πόλεμο του Ιράκ. Η Ουάσιγκτον προγραμματίζει διαθέσαι 400 δις δολλάρια για πολεμικές παραγγελίες· ευχής έργο περιορίσαι αυτές, κατά τις διεθνείς συμβάσεις, εκτός πυρηνικών όπλων.

 
Ασθενής οικονομία, πάλι

Το δεύτερο θέμα της συναντήσεως των Οκτώ στο Εβιάν είναι η δέσμευση της Αμερικής για την ενίσχυση του δολλαρίου, εφ΄ όσον είναι δυνατό κάτι τέτοιο· το δολλάριο έχει υποτιμηθεί γύρω στα 30% έναντι του ευρώ τους τελευταίους 18 μήνες, αλλά οι αμερικανικές εξαγωγές έχουν μειωθεί. Το ισχυρό νόμισμα προϋποθέτει ισχυρή οικονομία, στο εσωτερικό χωρίς ελλείμματα και διεθνώς με αυξημένες εξαγωγές, αλλά και την αποδοχή του δολλαρίου εκ μέρους των τρίτων· και στα τρία οι απαντήσεις είναι αρνητικές. Τα δημόσια ελλείμματα των ΗΠΑ είναι τα μεγαλύτερα στον κόσμο, όπως κατήγγειλε ο Καναδός πρωθυπουργός, προκαλέσας την έντονη αντίδραση του Λευκού Οίκου· το εμπορικό έλλειμμα διογκούται σταδιακά απέναντι σε όλους τους εταίρους της. Όσο για το δολλάριο εγκαταλείπεται από όλους.

 
 
Ο διάλογος
Ο τύπος στην εποχή μας, έντυπος και ηλεκτρονικός έχει πάρει άλλη μορφή, με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, με τα μεγάλα συμφέροντα και τις τεράστιες δαπάνες για την λειτουργία οποιουδήποτε μέσου. Η επανασταση, όμως, της πληροφορικης και τα διαδίκτυα προσφέρουν και κάτι άλλο: την δυνατότητα κάποιου να χρησιμοποιήσει τη νέα τεχνική και να έρθει σε επαφή με άλλους, με τους συμπολίτες του, με τους συνανθρώπους του, με σκοπό να ανταλλάξει απόψεις. Απευθύνεται το "Εμμελές" προς εκείνους που αισθάνονται την ανάγκη του διαλόγου, της ανταλλαγής απόψεων, της συζητήσεως, όσοι παίζοντας στο διαδίκτυο μας συναντήσουν, διαβάσουν κάτι, προβληματιστούν για κάτι άλλο, έχουν κάτι να συμπληρώσουν, να προσθέσουν. Χαρά μας ο διάλογος αυτός, ο ήρεμος και δημιουργικός διάλογος, για τα τόσα που μας απασχολούν, τα σοβαρά και τα αμελητέα, τα πιο όμορφα ίσως.
Αυτή είναι η ισηγορία, αυτή είναι η θετικη πλευρά της νέας τεχνολογίας, η οποία διευκολύνει κυρίως τα μεγάλα και οργανωμένα συμφέροντα, με τις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, τις εφημερίδες και τα περιοδικά.
Εμείς δεν έχουμε τίποτε· μια μικρή σελίδα στο διαδίκτυο και την καλή μας διάθεση. Ελπίδα μας η ανταπόκριση, ο διάλογος. Διότι η νέα τεχνολογία έχει και αυτό το πλεονέκτημα, του αμέσου και ζωντανού διαλόγου· με ένα κλίκ και ανοίγεις τη σελίδα, με ένα άλλο στέλνεις την άποψή σου, τη διαβάζει ο άλλος. Ελάχιστα μέσα χρειάζονται. Ένα απαιτείται, η άσκησή μας και πάλι στον ήρεμο και ζωντανό λόγο, στην ισηγορία. Είναι λίγο δύσκολο στα πρώτα βήματα, αλλά η κατάκτησή του μας προσφέρει έναν άλλον κόσμο, τον κόσμο της εποχής μας.
 
 

Το "Εμμελές", καθημερινή εφημερίδα πολιτικού σχολιασμού, κυκλοφορεί από τη Δευτέρα έως και την Παρασκευή. Το Σαββατοκύριακο είναι δικό σας

   

Παρακαλούνται όσοι από τους αναγνώστες κοπιάσουν μπροστά σε αυτή τη σελίδα και έχουν την καλή διάθεση να συμμετάσχουν στο διάλογο, οι συνεργασίες που θα στέλνουν να τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια τη σελιδοποίηση. Ήτοι να είναι μεγέθους 200, 140, 120 και 90 περίπου λέξεων. Θα μας διευκολύνετε πάρα πολύ στη σελιδοποίηση και θα μας απαλλάξετε από το ανίερο καθήκον της περικοπής των κειμένων. Ευχαριστούμε.
Μπορείτε να στείλετε τις συνεργασίες σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: emmeles@emmeles.gr & karanikas@emmeles.gr