Το Εμμελές

"emmeles"

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ - POLITICAL DIALOGUE

Φύλλο 495 / 09 Σεπτεμβρίου 2003

ΕΚΔΟΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ Ζ. ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ

Το Εμμελές καθημερινά με e-mail: εγγραφείτε εδώ

Οι αναλύσεις του Εμμελούς

Σύνδεσμοι (Links)

Η επιστροφή της άτυπης πνευμονίας

Στη Σιγκαπούρη, με την έναρξη του Φθινοπώρου, παρουσιάσθηκε το πρώτο νέο κρούσμα ατύπου πνευμονίας· ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει από καιρό ότι, με τα πρώτα κρύα του έτους, είναι πολύ πιθανό να επανεμφανισθεί ο άγνωστος θανατηφόρος ιός. Και ακόμη δεν έχουν βρει οι επιστήμονες το εμβόλιο για την καταπολέμησή του. Η ηγεσία του κόσμου ασχολείται με τους πολέμους και την πορεία της οικονομίας και αγνοεί την αντίδραση της Φύσεως, του πλανήτου Γή· την υπερβολική ζέστη στο βόρειο ημισφαίριο διαδέχεται το απότομο κρύο, οι καταστροφές στις καλλιέργειες ανυπολόγιστες και απρόβλεπτη η αλλαγή του κλίματος. Είμαστε οι αδαείς μαθητευόμενοι μάγοι, και αρνούμαστε να δεχθούμε τις σαφείς προειδοποιήσεις του ελλόγου πλανήτου. Μας φιλοξενεί στο έδαφός του!

Οι δηλώσεις διαφανείας

Οι δύσκολες εξετάσεις της κυβερνήσεως θα δοθούν μέσα στο μήνα στο κρίσιμο θέμα των δηλώσεων διαφανείας των βουλευτών και στον άλλο μήνα για τον εκλογικό νόμο· σε αμφότερα ο πρωθυπουργός τήρησε διαλλακτική στάση στη Θεσσαλονίκη, καθώς για το πρώτο η προθεσμία λήγει στις 15 Σεπτεμβρίου. Στον εκλογικό νόμο επιμένει μόνο για την τιμή των όπλων, καθώς η λίστα και η διπλή κάλπη έχουν αποσυρθεί από καιρό· στο πολιτικό επίπεδο έχει χάσει το παιχνίδι των εντυπώσεων. Στον κρίσιμο εσωτερικό αγώνα, οι διαφωνούντες βουλευτές συνεχίζουν τους υψηλούς τόνους, επειδή γνωρίζουν ότι μόνον έτσι θα κρατήσουν κοντά τους τους ψηφοφόρους τους· είναι και το ζητούμενο από αυτούς, η προσέλκυση των δυσαρεστημένων από την κυβερνητική πολιτική και η συσπείρωσή τους γύρω από τους ίδιους. Επομένως το κλίμα διαγράφεται ζοφερό για το Μέγαρο Μαξίμου, με αποτέλεσμα την επιτάχυνση της διαρροής οπαδών του.

Η δυσπιστία της αγοράς

Την επομένη ακριβώς των εξαγγελιών από τον πρωθυπουργό της οικονομικής του πολιτικής στα εγκαίνια της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης, οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά· στο Χρηματιστήριο Αθηνών ο γενικός δείκτης υποχώρησε κατά 2,9% περίπου, και μόνο η παρέμβαση στους επιλέκτους τίτλους αποσόβησε τη γενικώτερη κατάρρευση. Οι αγορές διαπιστώνουν ότι η παραμονή της κυβερνήσεως στην εξουσία προκαλεί κακό στην οικονομία, ενώ προειδοποιούν ότι, οι καλές πολιτικές ειδήσεις δεν έχουν έρθει για την αλλαγή του κλίματος· δηλαδή, επίσπευση των εκλογών αναμένουν οι αγορές για την αναζωογόνηση της οικονομίας. Το μήνυμα αυτό είναι το χειρότερο που μπορεί να έχει ο πρωθυπουργός, όταν επιμένει πεισματικά στην εξάντληση της τετραετίας· το εκλογικό αποτέλεσμα του 2000 ήρθε όπως ήρθε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δικαιολογεί και την όποια νέα αυθαιρεσία. Φυσικά, προέκτασή του είναι το ναυάγιο των μετοχοποιήσεων, τις οποίες αναμένει ως θείο δώρο.

Τα ελικόπτερα «Τίγρης»

Η Ισπανία, μετά την παραίτηση του φιλοαμερικανού πρωθυπουργού, επέλεξε το γαλλογερμανικό ελικόπτερο «Τίγρης», απέναντι στο αμερικανικό «Απάτσι», παρέχουσα πλεονέκτημα στην ευρωπαϊκή βιομηχανία· η παραγγελία είναι για 24 ελικόπτερα αξίας 1373 εκατ. ευρώ. Η συμφωνία προβλέπει τη συμμετοχή ισπανικών βιομηχανιών στην κατασκευή του νέου ελικοπτέρου, το οποίο θεωρείται το καλύτερο για την αντιμετώπιση θωρακισμένων· η πολιτική πλευρά έχει ιδιαίτερη σημασία: Η Μαδρίτη εγκαταλείπει σταδιακά την προσκόλλησή της στο αμερικανικό άρμα και ακολουθεί τους Ευρωπαϊστές· οι πιέσεις των παραγόντων της οικονομίας και του ισπανικού λαού έφεραν αποτέλεσμα. Αποχώρησε ο Χοσέ Μαρία Αθνάρ και ο διάδοχός του υποχρεώνεται συμπλεύσαι με το λαό του· έρχονται γαρ οι εκλογές το Μάρτιο.

Συγκρούσεις στο Τέτοβο

Οι Αλβανοί επιχείρησαν την πρόκληση επεισοδίων στο Τέτοβο, αλλά η άμεση παρέμβαση της Αστυνομίας των Σκοπίων βοήθησε στην αποκατάσταση της τάξεως· η στιγμή της προκλήσεως των επεισοδίων έχει ιδιαίτερη σημασία. Στο Ιράκ καταρρέει η κατοχή και στην Παλαιστίνη το χάος δεν αποσοβείται· κάποιοι μάλλον επιδιώκουν την επιστροφή της οξύτητος στην περιοχή των Βαλκανίων, ως αποπροσανατολισμό στην αποτυχία στις άλλες περιοχές. Η ασφάλεια των Σκοπίων έχει μεταβιβασθεί στην αρμοδιότητα του Ευρωστρατού, παρά τις όποιες διαφορές και διαστάσεις που υφίστανται στο εσωτερικό του· η άμεση αντίδραση των Σκοπιανών αρχών προερχόταν κυρίως από τις σαφείς εντολές του Ευρωστρατού. Η κατάληξη σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι δύνανται τακτοποιήσαι τις υποθέσεις τους.

Την γε αληθώς μουσικήν

Οι Αρκάδες είχαν διατηρήσει το ελεύθερο ήθος, χάρις στη μουσική τους παιδεία, γράφει ο Πολύβιος, ο ιστορικός της υποδουλώσεως στη Ρώμη· εξαίρεση, από τους Αρκάδες, αποτελούσαν μόνο οι Κυναιθείς, οι οποίοι ήταν γνωστοί για την ωμότητα και την παρανομία τους. Συνέβη αυτό, όπως πιστεύω γράφει, επειδή τα καλώς επινοηθέντα από τους προγόνους και καθιερωθέντα σύμφωνα με τους παλαιούς νόμους για όλους τους κατοίκους της Αρκαδίας· «δοκούσι δε μοι, διότι τα καλώς υπό των αρχαίων επινενοημένα και φυσικώς συντεθεωρημένα περί πάντας τους κατοικούντας την Αρκαδίαν". Αυτές τις αρχές πρώτοι και μόνοι από τους Αρκάδες εγκατέλειψαν· «ταύτα δη πρώτοι και μόνοι των Αρκάδων εγκατέλιπον». Η μελέτη της μουσικής, της ωραίας μουσικής είναι προς όφελος όλων των ανθρώπων, αλλά για τους Αρκάδες και αναγκαίον· «μουσικήν γαρ την γε αληθώς μουσικήν πάσι μεν ανθρώποις όφελος ασκείν, Αρκάσι δε και αναγκαίον».

Η ισορροπία στην Ευρώπη

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απεδέχθη το σχέδιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος της υπό τον Ζισκάρ Ντ΄ Εσταίν Συντακτικής Συνελεύσεως, αλλά οι αντιδράσεις στη Διακυβερνητική κλιμακώνονται· εντός των Δεκαπέντε τον τόνο δίδει η Βρεταννία, αλλά το χόρο σύρει η Πολωνία εκ μέρους πολλών υπό ένταξη χωρών. Το πρόβλημα έγκειται στην ισορροπία δυνάμεων εντός της Ευρώπης και στους στόχους που έχει εκάστη πλευρά· οι αμφισβητούντες την πρόοδο προς την άμεση ενότητα, είναι όσοι υποστηρίζουν την τελωνειακή μόνο πτυχή της Ευρωπαϊκής Ενώσεως· βρίσκονται εκτός Ευρωζώνης και έχουν σαφείς ατλαντικές προτιμήσεις. Την άμεση ενοποίηση υποστηρίζουν οι Ευρωπαϊστές, εντός της Ευρωζώνης όλοι τους ανεξαρτήτως της κυβερνητικής τους εκπροσωπήσεως, οι οποίοι γνωρίζουν ότι μόνο η πολιτική ενοποίηση θα επιτρέψει την επιβίωση του ευρώ, μετά την επιτυχή πορεία του· η σύγκρουση είναι σκληρή και η κατάληξη σαφής: Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων αποτελεί γεγονός αδιαμφισβήτητο.

Οι φόβοι καταρρεύσεως

Η περιοδεία του Αμερικανού υπουργού Αμύνης σε Ιράκ και Αφγανιστάν και η απεγνωσμένη προσπάθεια του Τζωρτζ Μπους όπως επιτύχει την άμεση ανάμιξη του ΟΗΕ στη Βαγδάτη, διασώζων και το γόητρό του, αποπνέουν τους φόβους για άμεση κατάρρευση του μετώπου· το ηθικό των στρατιωτών του ήθελε τονώσαι ο Ντόναλντ Ράμσφελντ, όπως και ο Τόνυ Μπλαιρ με την εσπευσμένη αποστολή ενισχύσεων στη Βασόρα. Το αδιέξοδο, όμως, στο Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει, επειδή η διάσωση του αμερικανικού γοήτρου σημαίνει υπόκυψη των αντιπάλων, Γάλλων, Ρώσσων, Κινέζων και Γερμανών· στα οικονομικά, ο πρόεδρος ζήτησε την έγκριση από το Κογκρέσσο προσθέτων πιστώσεων 87 δις δολλαρίων, όταν το εμπόρικο έλλειμμα διογκώνεται και η διαρροή κεφαλαίων εντείνεται. Το αδιέξοδο είναι δεδομένο· η προπαγάνδα περί αυξήσεως του ΑΕΠ, περί ανακάμψεως της οικονομίας δεν πείθουν ουδέναν, ούτε τον ένοικο του Λευκού Οίκου. Το πρόβλημα, η δομή της εξουσίας.

Ο νέος πρωθυπουργός

Ο Γιασέρ Αραφάτ πρότεινε τον πρόεδρο του Παλαιστινιακού Κοινοβουλίου Αχμέντ Κορέι, γνωστό ως Αμπού Αλλά, για νέο πρωθυπουργό· μετριοπαθής επίσης, αναμένει τις αντιδράσεις εκ της αποδοχής της θέσεως και την έγκρισή της από το Κοινοβούλιο. Από την άλλη, οι Ισραηλινοί συνεχίζουν τις συστηματικές επιθέσεις τους στη Γάζα, κυρίως με αεροπλάνα και ελικόπτερα· το ζητούμενο είναι οι αντιδράσεις των Παλαιστινίων απέναντι στις ισραηλινές προκλήσεις. Στις ευρωπαϊκές χώρες πληθαίνουν οι φωνές για τις ισραηλινές επιθέσεις και τη μαζική δολοφονία Αράβων· οι περισσότεροι ρίπτουν τις ευθύνες για το αδιέξοδο στους Αμερικανούς και στους Εβραίους. Το πρόβλημα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις εξελίξεις στο Ιράκ και με τη διεύρυνση των ελλειμμάτων στην Αμερική· το Κογκρέσσο, σε προεκλογικό μάλιστα έτος, υποχρεώνεται εγκρίναι νέες πιστώσεις, σε χρόνους χαλεπούς, για το καλομεθημένο του παιδί. Οι σκληρές αντιδράσεις των εξτρεμιστών Παλαιστινίων θεωρούνται αναμενόμενες από όλους.

Αλλαγές στη διεθνή ροή των κεφαλαίων

Η ετήσια έκθεση της UNCDAT (Διασκέψεως των Ηνωμένων Εθνών για εμπόριο και ανάπτυξη) είναι αποκαλυπτική των ριζικών αλλαγών που έχουν σημειωθεί στη διεθνή οικονομία την τελευταία διετία, όπως αντανακλώνται στη ροή κεφαλαίων· μετά την επιτυχή καθιέρωση του ευρώ, έχουν διαμορφωθεί νέες συνθήκες. Το 2000, οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε όλες τις χώρες ανέρχονταν σε 1393 δις δολλάρια, το 2001 υποχώρησαν σε 840 και το 2002 σε 651 μόνο, και είναι η μεγαλύτερη μείωση της τελευταίας τριακονταετίας μετά την κρίση ενεργείας του 1970· οι ξένες επενδύσεις στις ΗΠΑ έπεσαν από 314 το 2000 σε 30 το 2002, και στη Βρεταννία από 130 σε 25 δις δολλάρια. Ωφελημένες είναι η Κίνα, στην οποία οι επενδύσεις ανήλθαν σε 53 δις δολλάρια το 2002, από 48 το 2000, και η Ευρωζώνη, στις τέσσερες πρώτες χώρες της οποίας ανήλθαν, Λουξεμβούργο 80, Γαλλία, 48, Γερμανία 38 και Ολλανδία 27. Στις διάφορες περιοχές οι ξένες επενδύσεις εξελίχθηκαν: Αφρική 41%, Λατινική Αμερική 33%, Ασία 11% (περιλαμβάνεται και η Κίνα), Ανατολική Ευρώπη +15% (οι δέκα χώρες που γίνονται μέλη της Ευρωπαϊκής Ενώσεως). Οι αλλαγές αντανακλούν και την αναδιάρθρωση του διεθνούς εμπορίου· το 2000, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ ήταν 280 δις το 2000, και αυξήθηκε το 2002 σε 450 δις. Δηλαδή, με τη εισροή ξένων κεφαλαίων 314 δις δολλαρίων υπερκαλύφθηκε το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, ενώ το 2002, μόλις μειώθηκε σε 420 δις· αυτό εξηγεί και την αγωνιώδη έκκληση του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών προς τους Κινέζους, όπως επενδύσουν σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Πρακτικά, η συναλλαγματική σταθερότης στην Αμερική εξαρτάται από την καλή διάθεση του Πεκίνου· οι πιέσεις για ανατίμηση του ρεμίνμπι, κινεζικού νομίσματος, ήταν το κερασάκι της τούρτας. Φεύγουν τα κεφάλαια από το δολλάριο.

Ο διάλογος

Ο τύπος στην εποχή μας, έντυπος και ηλεκτρονικός έχει πάρει άλλη μορφή, με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, με τα μεγάλα συμφέροντα και τις τεράστιες δαπάνες για την λειτουργία οποιουδήποτε μέσου. Η επανασταση, όμως, της πληροφορικης και τα διαδίκτυα προσφέρουν και κάτι άλλο: την δυνατότητα κάποιου να χρησιμοποιήσει τη νέα τεχνική και να έρθει σε επαφή με άλλους, με τους συμπολίτες του, με τους συνανθρώπους του, με σκοπό να ανταλλάξει απόψεις. Απευθύνεται το "Εμμελές" προς εκείνους που αισθάνονται την ανάγκη του διαλόγου, της ανταλλαγής απόψεων, της συζητήσεως, όσοι παίζοντας στο διαδίκτυο μας συναντήσουν, διαβάσουν κάτι, προβληματιστούν για κάτι άλλο, έχουν κάτι να συμπληρώσουν, να προσθέσουν. Χαρά μας ο διάλογος αυτός, ο ήρεμος και δημιουργικός διάλογος, για τα τόσα που μας απασχολούν, τα σοβαρά και τα αμελητέα, τα πιο όμορφα ίσως.
Αυτή είναι η ισηγορία, αυτή είναι η θετικη πλευρά της νέας τεχνολογίας, η οποία διευκολύνει κυρίως τα μεγάλα και οργανωμένα συμφέροντα, με τις τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, τις εφημερίδες και τα περιοδικά.
Εμείς δεν έχουμε τίποτε· μια μικρή σελίδα στο διαδίκτυο και την καλή μας διάθεση. Ελπίδα μας η ανταπόκριση, ο διάλογος. Διότι η νέα τεχνολογία έχει και αυτό το πλεονέκτημα, του αμέσου και ζωντανού διαλόγου· με ένα κλίκ και ανοίγεις τη σελίδα, με ένα άλλο στέλνεις την άποψή σου, τη διαβάζει ο άλλος. Ελάχιστα μέσα χρειάζονται. Ένα απαιτείται, η άσκησή μας και πάλι στον ήρεμο και ζωντανό λόγο, στην ισηγορία. Είναι λίγο δύσκολο στα πρώτα βήματα, αλλά η κατάκτησή του μας προσφέρει έναν άλλον κόσμο, τον κόσμο της εποχής μας.

Το "Εμμελές", καθημερινή εφημερίδα πολιτικού σχολιασμού, κυκλοφορεί από τη Δευτέρα έως και την Παρασκευή. Το Σαββατοκύριακο είναι δικό σας

Παρακαλούνται όσοι από τους αναγνώστες κοπιάσουν μπροστά σε αυτή τη σελίδα και έχουν την καλή διάθεση να συμμετάσχουν στο διάλογο, οι συνεργασίες που θα στέλνουν να τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια τη σελιδοποίηση. Ήτοι να είναι μεγέθους 200, 140, 120 και 90 περίπου λέξεων. Θα μας διευκολύνετε πάρα πολύ στη σελιδοποίηση και θα μας απαλλάξετε από το ανίερο καθήκον της περικοπής των κειμένων. Ευχαριστούμε.

Μπορείτε να στείλετε τις συνεργασίες σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: emmeles@emmeles.gr & karanikas@emmeles.gr